HABER AKIŞI

KÖMÜR MADENCİLİĞİ

 Tarih: 09-12-2014 18:10:00  -   Güncelleme: 17-01-2017 01:54:00
Hüseyin Akarçeşme

Bilindiği gibi yeraltında bulunan kömür daima bir tabaka şeklinde yer alır. Dikey kömür yoktur. Yatay kömür katmanları vardır. Genellikle kömür tabakasının üstünde ve altında kil tabakası bulunur. Kömür tabakasının toprakla buluştuğu kısımlarında leonardit bulunur. (Leonardit’in bitki yetiştirmede çok faydalı bir işlevi vardır.) Kömür tabakasının kalınlığı değişik arzeden bir yapıdadır. En fazla 6 metreyi bulan bir kalınlık söz konusudur. Yer üstünden yaptığınız sondaj çalışması sonucu ilk kömüre ulaşırsınız önce. Sonrasında kil ve toprak katmanı vardır. Daha sonraki çalışmalar ile onun altındaki ikinci kömür tabakasına ulaşırsınız. Üçüncü, dördüncü tabakalar da vardır. Genellikle en üstteki kömür tabakası (damarı) düşük kaliteli olur. Günümüzde kömür çıkarma işi iki şekilde yapılıyor.  1-) Açık İşletmeler 2-) Kapalı Galeri işletmeler (Tunel)

1-) Açık işletme olarak isimlendirilen kömür ocaklarında işler daha kolaydır diyebiliriz. Sondajla bulunan kömürün önce üstündeki toprak ve kil tabakası iş makineleri ve kamyonların çalışmasıyla kömüre ulaşana kadar oradan alınır. Başka bir yere taşınır. Üstü açılan kömür tabakasına ulaşılır. Yatay tabaka halindeki kömür iş makineleri ile sökülür ve taşınır. Kömür alındıktan sonra alttaki toprak da alınır. İkinci kömür tabakasına ulaşılır. Bu işlem böyle sürer gider. Bu tip kömür çıkarma işinde kazma, kürek, kompresör vs. kullanılmaz. Bu tip açık kömür işletmesine en yakın örnek şimdilerde büyük havalimanı projesi içinde kalan Kemerburgaz, Çiftalan, Ağaçlı,Bolluca,İmrahor ve Akpınar, Yeniköy de bulunan kömür ocaklarıdır. Bu ocaklar 1994 yılına kadar kontrolsüz olarak, 1994’ten günümüze kadar da kontrollü bir biçimde kömür üretmişlerdir. Bu işletmelerde gaz sıkışması metan gazı patlaması, grizu, kömürün kendi kendine tutuşması gibi riskler yoktur. Adı üstünde açık işletmeler olduğu için kışın karda, yağmurda, olumsuz hava koşullarında çalışma yapılamaz. (Galeri işletmelerin aksine)

2-) Kapalı Galeri İşletmeler (Tünel) ise çok kapsamlı fazla teferruatlı bir kömür çıkarma alanlarıdır. Önce sondajla kömürün varlığı tespit edilir. Sonrasında kömüre ulaşmak için uygun bir yerden tünel girişi yapılır. Tünelin yukardan ve yandan uçmasının engellenmesi için kütük tahkimatlarla besleme yapılır. Kömüre ulaşana kadar tren rayları döşenir. Dekovil adı verilen minyatür tren vagonları ile toprak ve kömür taşıma işi gerçekleştirilir. Dar alanda ve yer altında çalışıldığı için kömür kazma, kürek ile çıkartılır. El kompresörleri kullanılır. İçeriye düzenli bir hava vermek gereklidir. Belirli aralıklarla yaşam odaları oluşturulur. Bu tip ocaklarda insan emeği ön plandadır. Kılı, kırk yararak çalışılmalıdır buralarda. İhmal ve sorumsuzluğu kaldırmaz bu ortamlar. Bu tip galeri kömür ocaklarında kömür çıkarma işine son verildiği zamanlarda buralara su girişini engelleyecek önlemler alınarak terk edilmelidir. Yüzeyden çok aşağılara inen bu tünellere yağmur ve sel sularının girmesi kaçınılmazdır. Bu ocaklarda kömür yangını, gaz sıkışması patlamaları, göçük gibi tehlikeler hep mevcuttur. Dekoviller marifetiyle çıkarılan bu kömürler kesinlikle lavar adı verilen yıkama sistemlerinde su ile yıkanmalıdır. Yıkanan kömür, kömür görünümlü taşlardan arındığı gibi, toz topraktan da kurtulur. Kükürt oranının düşmesine yardım eder, kaloriyi artırır. Sonuç olarak parametreleri iyileştirir.

Soma ve Ermenek’teki facia yaşadığımız kömür ocakları işte bu grupta yer almaktadır. Ermenek’teki acı olay daha önce terk edilen yakındaki eski bir kömür ocağına biriken sulardan kaynaklanmıştır. (Topuk bırakma işi) Devletimiz bundan böyle fakirlere dağıtılmak üzerede olsa hem ucuz, hem de kısa zamanda yüksek miktarda üretim ve teslimat şeklinde kömür talep etmesin artık ne olur?

Ayrıca uluslararası çalışma örgütünün (ILO) madenlerde iş güvenliği ve sağlık sözleşmesinin imzalanmasını uygun bulan kanun tasarısının 4 Aralık 2014 de yani Dünya Madenciler gününde TBMM genel kurulundan geçmesi sevindirici bihaber. İTO Doğal ve İşlenmiş Katı Yakıt Meslek Komitesi olarak mutlu olduk bu çalışmadan.

Sonuç olarak 4 Aralık Dünya Madenciler gününü derin acılar sebebiyle yürekten kutlayamıyoruz. Ancak bu önemli günü unutmuyoruz da. Allah bize bir daha Soma ve Ermenek gibi acılar yaşatmasın. Sorumlu yaklaşım ve önlemler bizden, takdir Cenabı Mevla’dan. Oluşan bu olumsuz durumlar, işçilerimizin kazasız, belasız, daha iyi koşullarda, çalışmalarının sağlanmasına vesile olur inşaallah.

 

Hüseyin AKARÇEŞME  

İTO Meclis Üyesi

81 No’lu Doğal ve İşlenmiş Katı Yakıt Meslek Komitesi

 

  Bu yazı 4704 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
Henüz anket oluşturulmamış.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı