HABER AKIŞI

Av. Müge Bostancı ile “TİCARETİN HUKUKU” söyleşileri: “Gıdada Sahtekârlık, Tağşiş ve Taklit Yolu İle Gerçekleşmektedir”

 Tarih: 08-12-2019 02:16:36
Tamamı Üretici, Zanaatkâr, Sanayici, Kobi, Tüccar, Toptancı, Perakendeciden oluşan okurlarımızı Ticari Hukuk Kuralları konusunda bilgilendirmek ve hukuki sorunlarına çözümler üretmek amacıyla Ticari Hukuk konusunda uzman Av. Müge BOSTANCI Esnaf Bülteni Dergisi okurlarıyla birlikte.

Müge BOSTANCI, dürüst ve yasalara uygun çalışanları, “GIDALARDA TAĞŞİŞ VE TAKLİT” suçunu işleyerek haksız kazanç, haksız rekabet ile insan ve toplum sağlığına neden olanları, tüketicileri ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla suçun meydana geliş şeklini ve yapılan mücadele ve cezalarını anlattı.

Gelişen teknoloji ile birlikte ekonomik yönden haksız kazanç sağlamak amacıyla hareket eden birtakım işletmeler, maalesef ki mevzuata muhalif olarak gıdalarda sahtekârlık yapmakta ve ürünlerini daha az maliyetle üretmek için illegal yollara başvurmaktadırlar. Hâlbuki Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın onayı ile üretim yapan işletmelerin uyması gereken zorunlu kurallar bulunmaktadır. Bu kurallara aykırı hareket eden firmalar sahtekârlık yaparak hem işletmelerinin itibarını sarsmakta hem de insan sağlığını tehdit etmektedirler bu nedenle de ciddi cezai yaptırımlarla karşılaşmaktadırlar.

Bahsettiğimiz gıdada sahtekârlık, tağşiş ve taklit yolu ile gerçekleşmektedir.

Tağşiş, kanun kapsamındaki ürünlere temel özelliğini veren öğelerin ve besin değerlerinin tamamının veya bir bölümünün mevzuata aykırı olarak çıkarılmasını (üretilmesini) veya miktarının değiştirilmesini veya aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılmasını ifade eder.

Yani, Gıda maddesinin mevzuata aykırı üretilmesi veya besin değerlerinin olması gerektiği haliyle değil de miktarının değiştirilmesi veya bir şeye yabancı bir şey karıştırarak saflığının bozulması yani aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılması hallerinde tağşiş meydana gelmiş demektir. Mevzuata aykırı olarak üretilmesi, tağşişin yapılmış sayılması bakımından yeterlidir ayrıca ürünün satışa sunulması veya tüketilmesi şart değildir. Ayrıca kasten hareket edilmiş olması da zorunlu değildir. Kasten işlenebildiği gibi taksirle de işlenebilmekte ve cezai sorumluluklar doğmaktadır. Ancak, tağşişli ürünün üretilmesinde kişilerin bir kusuru yoksa bu takdirde cezai sorumluluk doğmayacaktır.

Tağşişte, ürünlerin raf ömrünün daha uzun ve fonksiyonel olması amacıyla yapılması şeklinde ya da yüksek kalitedeki ürüne daha düşük kalitede ürünler katarak bu ürünün aynı fiyata tüketiciye sunulması amacıyla gıdalar üretilmektedir.

Bitkisel karışımlı macunun içine ilaç etken maddesi eklenmesi, dana köfte diye satılan ürünlere kanatlı hayvan eti ya da sakatat eklenmesi, tereyağına başka bitkisel kökenli yağlar da eklenerek tereyağıymış gibi satılması, bala früktoz şurubu katılması örnekleri tağşişin tipik örnekleridir.

Bu sayılan madde hükmünden anlaşılan, üretim aşamasındaki ürünleri işaret etmesidir. Katılmanın tespiti genellikle üretimin tamamlanmasından sonra yapılan denetimlerde ortaya çıkmaktadır.

Taklit ise, üretilmiş olan gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin nitelikleri itibarıyla yapısında bulunmayan özelliklere sahipmiş gibi veya başka bir ürünün aynısıymış gibi gösterme söz konusudur.

TAKLİT, TAĞŞİŞTEN FARKLIDIR;

Çünkü taklitte mevzuata uygun üretilen bir gıda ürününde var olmayan bir özellik varmış gibi gösterilmektedir. Yani, taklitte, insan sağlığına zararlı veya tehlikeli bir gıda ürünün üretilmesi veya insan sağlığına zararlı veya tehlikeli hale getirilen bir gıda ürünü bulunmamaktadır. Taklitte, tüketiciler aldatılmaktadır.

Tağşişe örnek olarak; Tereyağına başka bitkisel kökenli yağlar da eklenerek tereyağıymış gibi satılması örneğini vermiştik, taklitte ise,  bitkisel kökenli bir yağın aromalarla ve katkı maddeleri ile tereyağına benzetilerek tereyağı olarak satılması örneğini aradaki farkı anlamak için verebiliriz. Örnekleri çoğaltmak gerekirse, meyve şurubunun pekmez olarak satılması, yerfıstığının un haline getirilerek yeşile boyanması yolu ile antepfıstığına benzetilmesi ve pasta malzemesi olarak kullanılması örnekleri verilebilir.

İnsan sağlığını tehlikeye sokan ürünler ürettiği anlaşılan firmaların ürünleri imha edilmekte ve cezalar tatbik edilmektedir. Bu tür ürünleri üretenler veya piyasaya arz edenlere yüksek oranlarda idari para cezası verilerek, işyerleri de bir yıl süreyle faaliyetten men edilebilmektedir.

Ayrıca, vatandaşlar veya zarara uğrayanlar bu tür ürünleri üretenler veya piyasaya arz edenler için Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunması bir insanlık ve vatandaşlık vazifesi uygulaması devam etmekte. Bunun yanı sıra, yapılan resmi kontroller sonucunda, laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen gıda üreten/ithal eden firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarası, kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarasının kamuoyuna açıklanması uygulaması devam etmektedir.

Büyük ve nispeten daha küçük ölçekli işletmelere karşı yapılan haksız rekabetin giderilmesi ve ülke ekonomisine katkı sağlanması bununla beraber sağlıklı ve güvenilir gıdaların tüketime sunulmasını sağlamak için; üreticilerin mevzuata uygun davranması, denetim otoritelerinin de bu aykırılıkları tespit etme konusunda yeterliklerini arttırarak bu önemli sorumluluğu yerine getirip denetimleri sıkı şekilde yapması, kamuoyunu bilinçlendiren çalışmalar yapmaları hem kamu sağlığı açısından hem de güvenilir gıda üretiminin teşvikini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle üreticilerin gıda üretiminde ve satışında etik kurallara uyması hem haksız rekabetin önlenmesi açısından hem de insan sağlığına uygun ürünlerin piyasaya arzı ile ticari itibar ve prestijlerinin korunması açısından son derece elzemdir.

  Bu haber 3175 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı