HABER AKIŞI

Ahilik dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır

 Tarih: 06-12-2016 01:24:00  -   Güncelleme: 06-12-2016 01:35:00
Doç. Dr. Murat Serdar’ın Ahilikle ilgili çok konuşulmayan ama esnaf olarak hatta toplum olarak 7’den 70’e her kesimin bilmesi gereken, hatta hayatımızda, ticaretimizde, ilişkilerimizde çok acil olarak, iş işten geçmeden tatbik etmeye başlamamız gereken ve buna şiddetle ihtiyaç duyduğumuz AHİ’lik TEŞKİLATI ile ilgili anlattıklarını ilgiyle okuyacağınız umuyoruz.

Ekim ayında TASAM ve ESDER işbirliği ile gerçekleştirilen “Ahi’lik ve Ahi Evran Kongresi”ne katılarak kıymetli bir sunum yapan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat SERDAR ile esnaf bülteni okurları için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ahilik bizim tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.

Anadolu Selçukluları ve Osmanlının kuruluş ve yükseliş dönemlerinde çok önemli etkileri olan bir yapıdır. Selçuklu sultanlarından bazıları Osmanlılar’ın kuruluş dönemlerindeki padişahları ahi idiler. Şeyh Edebali, Dursun Fakı, birçok vezir vüzera, danişment ahilik geleneğinden geliyordu.

Selçuklular döneminde Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında Ahilerin çok önemli katkıları olmuştur. Sadece bu yönde değil kentleşme, kolonileşme süreçlerinde ahi zaviyelerinin, dervişlerinin yeri çok büyüktür. Yeni kurulan köyler genelde tasavvuf ehlinin ve bunlar içinde ahilerin o bölgeye yerleşmesi ve vakıflar oluşturması ile oluşmuş, bu köylerden bazıları büyüyerek şehir olmuşlardır.

Yeni fethedilen toprakların yerleşim ve iskâna açılması, vatan haline dönüştürülmesi halkın İslamlaşması yanında milli ahlak ve kültürün oluşmasında da ahiler çok büyük hizmetler etmiş ve katkılar sağlamıştır. Bu değerlerin bir kısmı örf kaynaklı olsa da çoğu Kur’an ve Sünnet temelli değerlerdir.

Ahilik teşkilatı, dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır;

Ahilik dini bir yapıdır demek yanlış anlaşılabilecek bir söylem olur. Ahilik bir teşkilattır. Dini karakterleri vardır. Ama toplumsal bir oluşumdur. Her ne kadar temelinde İslami değerler ve amaçlar bulunuyorsa da bu onun dini karakterli olduğunu söylememize imkân verse de dinin kendi bünyesindeki müesseselerden biri olduğunu söyleyemeyiz. Yani bugünkü ifadeyle bir STK şeklinde ortaya çıkan bu teşkilat dinin öngördüğü bir yapılanma değildir. Ancak dini motiflerin ağırlığının hissedildiği toplumsal bir örgütlenme biçimidir.

Ahilik toplumun ana bünyesindeki diğer insanlarla pek çok ortak yöne sahiptir. O yüzden bölücü ayırt edici bir yapılanma olarak değerlendirmek doğru olmaz. Ahi olmanın, başa bir deyişle ahiliğe girmenin esasen temel iki şartı vardı. Bunlardan ilki Müslüman ikincisi meslek sahibi olmak. Bundan sonrası ahilik içinde İslâmi ve tasavvufi ahlak ve felsefenin öğrenilip benimsenmesi şeklinde ifade edilebilir.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum

Elbetteki. Ahilik hem bir meslek kolunda çıraklıktan ustalığa bir eğitimin verildiği, hem de İslami kurallar ve ahlakı öğretildiği bir eğitim-öğretim sistemini oluşturmuş ve yüzyıllarca bunu başarıyla sürdürmüştü.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum. Sadece meslek ve İslami eğitim de değil, kültürel eğitim de ahilikte önemliydi. Yazıdan, dile, musikiden edebiyata kadar çok farklı alanda ahiler eğitiliyorlardı. Gündüz esnaf yanında işyerinde meslek ve adap öğrenirlerken, akşamları da zaviyelerde, toplantı meclislerinde, oda sohbetlerinde manevi yönden eğitimlere devam edilmekteydi. Bugün Anadolu’da birçok şehrimizde gördüğümüz oturma adetleri bize ahilikten kalan bir mirastır. Zamanla işlevlerinde bazı azalmalar olmuş olsa da bu o günlerden beri devam ede gelen bir gelenektir.

Ahi Evran Moğol istilaları sebebiyle Anadolu’ya hicret eden Azerbeycanlı bir âlimdir.

Hoy şehrinden Anadolu’ya gelmiştir. Asıl adı Nasiruddin Mahmut’tur. Mesleği dericiliktir. Önce Kayseri’de yerleşmiş ve burada derici esnafı ile birlikte bazı esnaf kollarını teşkilatlandırmış. Moğollara karşı devletle birlikte savaşmış gazilik ruhuna sahip birisidir. O sadece bir esnaf lideri değildir. Aynı zamanda büyük bir âlimdir. Yazdığı birçok eserinin olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda sufi meşrep bir zattır. Evhaduddin Kirmani’nin damadıdır. Kayseri’de iftiraya uğrayıp bir müddet hapse atılmış, çıkınca Denizli’ye gitmiş, daha sonra Kırşehir’e yerleşmiş ve Kırşehir valisi Caca Bey’in Moğolların arzusuna uyarak kendisini şehit etmesine kadar orada yaşamıştır.

Ahi Evran âlim ve fazıl bir şahsiyettir. Ayrıca teşkilatçı ve aksiyoner bir karaktere sahiptir. Fildişi kulelerde oturup ahkâm kesen bir âlim olmayıp, halkın içinde halkı eğiterek, halkla bir şeyleri yapabilmek için mücadele vermiştir ve bunda da başarılı olmuştur. Günümüz aydınlarının, fikir ve ilim adamlarının bu yönden kendisinden örnek alması gereken bir şahsiyettir.

Ahi Evran gibi teşkilatçı bir aksiyon adamı hele ki halkın içinde halka hizmeti gaye edinen birisinin çevresiyle ilgisiz ve kopuk olması düşünülemez.

Ahi Evran yaşadığı coğrafyanın ileri gelenleri ile yakın ilişkiler kurmayı bilen birisidir. Sultanlardan vezirlere, emirlerden valilere, eşraftan halkın ileri gelenlerine varıncaya kadar her kesimle diyolog içerisinde olmuştur. Dönemin önde gelen âlimleriyle de bir araya gelmiş ve birçok kez birlikte olmuştur. Söz gelimi Mevlana Celaleddin Rumu, Sadrettin Konevi, Hacı Bektaş-ı Veli bunlardan ilk aklıma gelenler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir.

Bu husus gerçekten oldukça önemlidir. Bugün bir Alevi açılımı diyebileceğimiz bir devlet politikasının da önemsenerek sürdürülmesi konunun toplumumuz açısından ne denli hassas ve önemli olduğunu gösteriyor.

Bakınız. Ahi Evran Şafii mezhebini benimsemiş bir Türk âlimidir. Ama o mezhepçi bir oluşum değil tamamen itikadı, ameli ve ahlaki bir sistem kurmuştur. Tıpkı Hacı Bektaş Veli gibi. Bu âlimlerin yaşadığı dönemde toplumda Alevi- Sünni kırılması daha yaşanmamıştı. O dönemde Aleviler de Sünniler de bir toplumun içinde birlikte yaşayan ve aralarında kamplaşmanın olmadığı bir bütününün unsurları idiler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir. Bu değerler hem Bektaşilikte, hem Alevilikte hem Ahilik’te hem de birçok tasavvuf ekolünde kabul edilmiştir.

Bugün ülkemizde alevi-sünni kardeşliğini gerçekleştirmek istiyorsak, Selçuklular ve Osmanlı’nın kuruluş yıllarındaki o ortak kültürü ve bilinci yakalamamız gerekiyor. Bunun için de Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran’dan oldukça katkı sağlayabileceğimizi düşünüyorum. Bizi biz yapan ve bir kılan ortak değerlerimizi tespit edip bunlar üzerinde birlik olmamızı sağlayacak projeler üretirken bu isimlerden ve onların felsefelerinden, fikirlerinden, tecrübelerinden yararlanmamız elzemdir.

Ahilikten birçok konuda ilham almak, ilhamın ötesinde örnek almamız mümkündür.

Örneğin halkın eğitimi, yaşam boyu eğitim açısından, mesleki eğitim açısından, değerler eğitimi açısından Ahiliğin birikimlerinden yararlanabiliriz. Sosyal barış ve toplumsal uzlaşı konularında Ahilik’ten de yararlanarak modeller geliştirebiliriz. Esnaf ve sanatkârlar, işadamları birlik ve konfederasyon oluştururlarken bu yapının tecrübe ve birikimlerini güncelleyerek örnek alabilirler. En geniş anlamda STK’lar Ahilik birikimi ve kültüründen faydalanabilirler. Bu konuda tarihçilere, araştırmacılara, toplum bilimcilerine, akademisyenlere, devlet adamlarına düşen işler vardır. Bunu milli duygusal bir hamasilikle söylemiyorum. Gerçekten geçmiş deneyimlerimizin bir miras olarak korunması ve güncellenerek yaşatılması gerektiğine inandığım için söylüyorum. Geleneğimizi, kültürümüzü, tarihimizi, deneyim birikimlerimizi yok sayamayız. Ama bunların günümüze nasıl taşınacağı ve yaşatılacağı konusunda ciddi bir çalışmalar yapılmalı ve projeler üretilmelidir. Devlet de bunu teşvik etmeli ve desteklemelidir.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
  Gündem HABERLERİ
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Prof. Dr. Aybet: YPG terör örgütü Türkiye'nin kırmızı çizgisi Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Prof. Dr. Aybet: YPG terör örgütü Türkiye'nin kırmızı çizgisi Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Prof. Dr. Aybet terör örgütü YPG'nin, Türkiye'nin "kı..
ABD'de 'Kara Cuma' protestosu ABD'de 'Kara Cuma' protestosu Polis şiddetine dikkati çekmek isteyen göstericiler "Kara Cuma" alışverişini boy..
Akar, Kore Genelkurmay Başkan Yardımcısı Jongsup'u kabul etti Akar, Kore Genelkurmay Başkan Yardımcısı Jongsup'u kabul etti Genelkurmay Başkanı Orgeneral Akar, Kore Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanı Yardımc..
Başkentte bazı yollar trafiğe kapatılacak Başkentte bazı yollar trafiğe kapatılacak Başkentte Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Genel Merkezi organizesinde düzen..
  Ekonomi HABERLERİ
Maliye Bakanı Ağbal: KDV düzenlemesi yıl bitmeden Meclis'te olacak Maliye Bakanı Ağbal: KDV düzenlemesi yıl bitmeden Meclis'te olacak Maliye Bakanı Ağbal, KDV ile ilgili kanun düzenlemesini bu yıl bitmeden Bakanlar..
Şimşek, Rus yatırımcıları Türkiye'ye davet etti Şimşek, Rus yatırımcıları Türkiye'ye davet etti Başbakan Yardımcısı Şimşek, Moskova’da Rus yatırımcıları Türkiye'ye davet ederek..
Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanı Aycı: Yerli uçak motoru imalinde öncü olmak isteriz Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanı Aycı: Yerli uçak motoru imalinde öncü olmak isteriz Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanı Aycı, yerli uçak motoru üretimine ilişk..
Rüzgarda 5 milyar dolarlık yatırım yolda Rüzgarda 5 milyar dolarlık yatırım yolda TÜREB Başkanı Ataseven, "Sadece bu yıl içindeki tüm yarışma ve YEKA projeleriyle..
  STK-Vakıf-Oda HABERLERİ
İKMİB’den jet hızında yerlileştirme hareketi! İKMİB’den jet hızında yerlileştirme hareketi! Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Kasım ayı başında açıkladığı Türkiye’ni..
Kızılay Guinness’e Başvuruyor Kızılay Guinness’e Başvuruyor Kızılay’ın ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen ve Kızılay’ın AvrupaKıta ..
Mali Müşavirler Meslek İçi Eğitime Devam Ediyor Mali Müşavirler Meslek İçi Eğitime Devam Ediyor MBG Gaziosmanpaşa ve Sultangazi Temsilcilikleri tarafından düzenlenen kahvaltılı..
Türkiye İş Ahlakı Zirvesi gerçekleşti Türkiye İş Ahlakı Zirvesi gerçekleşti Türkiye İş Ahlakı Zirvesi, Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD)..
  Söyleşi HABERLERİ
resim yok Eğitimci-Şair Şahin KARATAŞ “İz Bırakacak Nesiller” yetiştiren mavigün kolejini anlattı MAVİGÜN Eğitim Kurumlarının bu gün geldiği noktada ilk günden itibaren kesintisi..
Emre Emlak & Otomotiv Bayrampaşa'da açıldı! Emre Emlak & Otomotiv Bayrampaşa'da açıldı! 10 yıldır Emlak Otomotiv ve Oto kiralama sektörü içinde olan Emre Emlak & Otomot..
KORALLAR İNŞAAT FİRMASININ GAZİOSMANPAŞA MERKEZ’DE  KORAL İSTANBUL PROJESİ SES GETİRİYOR. KORALLAR İNŞAAT FİRMASININ GAZİOSMANPAŞA MERKEZ’DE KORAL İSTANBUL PROJESİ SES GETİRİYOR. Gaziosmanpaşa İstanbul'un en iyi yerinde fakat en önemli sorunlarının başında ot..
Cömertoğlu: “2 bin 300 çalışanımız ile 20 Milyon insanımıza hizmet veriyoruz” Cömertoğlu: “2 bin 300 çalışanımız ile 20 Milyon insanımıza hizmet veriyoruz” Tapu ve Kadastro İstanbul Bölge Müdürü Sedat Cömertoğlu: 170 yıldır gayrimenkuld..
  Fuar-Kngr-Fest-Turizm HABERLERİ
TSPB Kongresi dünyanın en önemli uzmanlarını İstanbul’da buluşturdu! TSPB Kongresi dünyanın en önemli uzmanlarını İstanbul’da buluşturdu! Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin (TSPB) düzenlediği Türkiye Sermaye Piyasa..
Finansal Sistemlerin 4.0’ı “İnsani Finans” İstanbul’dan Dünyaya Yayılacak Finansal Sistemlerin 4.0’ı “İnsani Finans” İstanbul’dan Dünyaya Yayılacak Finans sisteminde insani değerleri ön plana çıkaran, yeni paylaşım ekonomisinin ..
Kurtulmuş: Kartepe Zirvesi dünyaya yeni bir yol açacak Kurtulmuş: Kartepe Zirvesi dünyaya yeni bir yol açacak Kartepe Zirvesi’ne katılan Bakan Kurtulmuş, Zirve’nin Davos’u da geçerek dünya ç..
Postanın tarih yolculuğu Metro İstanbul'da Postanın tarih yolculuğu Metro İstanbul'da “PTT’nin Kuruluş Yıldönümü” etkinlikleri kapsamında Metro İstanbul ile PTT işbir..
  Kentsel Dönüşüm HABERLERİ
Türkiye’nin Tek Seferde Yapılan En Büyük Kentsel Dönüşüm Projesi Gaziosmanpaşa’da Başlıyor Türkiye’nin Tek Seferde Yapılan En Büyük Kentsel Dönüşüm Projesi Gaziosmanpaşa’da Başlıyor Gaziosmanpaşa Belediyesi, kentsel dönüşüm projelerini tanıtmaya devam ediyor. Bu..
Tozkoparan’daki Kentsel Dönüşüm Güngören’in yüzünü değiştirecek. Tozkoparan’daki Kentsel Dönüşüm Güngören’in yüzünü değiştirecek. Tozkoparan mahallesindeki dönüşüm projesiyle alakalı Güngören Belediye Başkanı Ş..
Fuzul Grup, projelerini Paris’te Tanıttı Fuzul Grup, projelerini Paris’te Tanıttı Yaşam alanlarına geniş yer ayıran ve “aile” konseptini ön planda tutan Fuzul Gru..
 Bir otomobil kadar kullanım ömrü olan binalarda yaşıyoruz Bir otomobil kadar kullanım ömrü olan binalarda yaşıyoruz Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Başkanı Ferdi Erdoğan, ‘13 Ekim Dünya Konut Günü’ d..
  Projeler HABERLERİ
Gaziosmanpaşa’ya MİSAL Türkiye’ye ÖRNEK dönüşüm Gaziosmanpaşa’ya MİSAL Türkiye’ye ÖRNEK dönüşüm Türkiye’nin en büyük kentsel dönüşüm projesi, “Ahes Misal İstanbul” adıyla Gazio..
7. AR-GE Proje Pazarı Ödülleri sahiplerini buldu 7. AR-GE Proje Pazarı Ödülleri sahiplerini buldu Türkiye’nin lokomotif sektörlerinden kimya sanayi, ihracatı sürdürülebilir kılma..
SİNPAŞ, iş dünyasına da alırken kazandırıyor! SİNPAŞ, iş dünyasına da alırken kazandırıyor! Gayrimenkul sektöründe yeniliklerin öncüsü Sinpaş Yapı, bugüne kadar yatırımcıla..
Süleyman Soylu’dan Tam Destek Süleyman Soylu’dan Tam Destek Vizyona girdiğinde büyük ilgi gören ‘Azazil: Düğüm’ ve ‘Azazil 2: Büyü’ ile son ..
  Spor HABERLERİ
Beşiktaş Kulübü Başkanı Orman: Şampiyonlar Ligi'nde elde ettiğimiz başarının gururunu yaşıyoruz Beşiktaş Kulübü Başkanı Orman: Şampiyonlar Ligi'nde elde ettiğimiz başarının gururunu yaşıyoruz Beşiktaş Kulübü Başkanı Orman, "Şampiyonlar Ligi'ndeki başarı bir senede olan bi..
Fenerbahçe Doğuş, Khimki'yi devirdi Fenerbahçe Doğuş, Khimki'yi devirdi THY Avrupa Ligi 9. hafta karşılaşmasında Fenerbahçe Doğuş, sahasında ağırladığı ..
A Milli Basketbol Takımı elemelere iyi başladı A Milli Basketbol Takımı elemelere iyi başladı A Milliler, 2019 FIBA Dünya Kupası Avrupa Elemeleri B Grubu ilk maçında Letonya'..
Başkent derbisinde gülen taraf Osmanlıspor oldu Başkent derbisinde gülen taraf Osmanlıspor oldu Ligin 13. hafta açılış maçında Osmanlıspor, Gençlerbirliği'ni 2-0 mağlup etmeyi ..
  Esnaf dergisi HABERLERİ
Henüz anket oluşturulmamış.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı