HABER AKIŞI

Ahilik dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır

 Tarih: 06-12-2016 01:24:00  -   Güncelleme: 06-12-2016 01:35:00
Doç. Dr. Murat Serdar’ın Ahilikle ilgili çok konuşulmayan ama esnaf olarak hatta toplum olarak 7’den 70’e her kesimin bilmesi gereken, hatta hayatımızda, ticaretimizde, ilişkilerimizde çok acil olarak, iş işten geçmeden tatbik etmeye başlamamız gereken ve buna şiddetle ihtiyaç duyduğumuz AHİ’lik TEŞKİLATI ile ilgili anlattıklarını ilgiyle okuyacağınız umuyoruz.

Ekim ayında TASAM ve ESDER işbirliği ile gerçekleştirilen “Ahi’lik ve Ahi Evran Kongresi”ne katılarak kıymetli bir sunum yapan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat SERDAR ile esnaf bülteni okurları için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ahilik bizim tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.

Anadolu Selçukluları ve Osmanlının kuruluş ve yükseliş dönemlerinde çok önemli etkileri olan bir yapıdır. Selçuklu sultanlarından bazıları Osmanlılar’ın kuruluş dönemlerindeki padişahları ahi idiler. Şeyh Edebali, Dursun Fakı, birçok vezir vüzera, danişment ahilik geleneğinden geliyordu.

Selçuklular döneminde Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında Ahilerin çok önemli katkıları olmuştur. Sadece bu yönde değil kentleşme, kolonileşme süreçlerinde ahi zaviyelerinin, dervişlerinin yeri çok büyüktür. Yeni kurulan köyler genelde tasavvuf ehlinin ve bunlar içinde ahilerin o bölgeye yerleşmesi ve vakıflar oluşturması ile oluşmuş, bu köylerden bazıları büyüyerek şehir olmuşlardır.

Yeni fethedilen toprakların yerleşim ve iskâna açılması, vatan haline dönüştürülmesi halkın İslamlaşması yanında milli ahlak ve kültürün oluşmasında da ahiler çok büyük hizmetler etmiş ve katkılar sağlamıştır. Bu değerlerin bir kısmı örf kaynaklı olsa da çoğu Kur’an ve Sünnet temelli değerlerdir.

Ahilik teşkilatı, dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır;

Ahilik dini bir yapıdır demek yanlış anlaşılabilecek bir söylem olur. Ahilik bir teşkilattır. Dini karakterleri vardır. Ama toplumsal bir oluşumdur. Her ne kadar temelinde İslami değerler ve amaçlar bulunuyorsa da bu onun dini karakterli olduğunu söylememize imkân verse de dinin kendi bünyesindeki müesseselerden biri olduğunu söyleyemeyiz. Yani bugünkü ifadeyle bir STK şeklinde ortaya çıkan bu teşkilat dinin öngördüğü bir yapılanma değildir. Ancak dini motiflerin ağırlığının hissedildiği toplumsal bir örgütlenme biçimidir.

Ahilik toplumun ana bünyesindeki diğer insanlarla pek çok ortak yöne sahiptir. O yüzden bölücü ayırt edici bir yapılanma olarak değerlendirmek doğru olmaz. Ahi olmanın, başa bir deyişle ahiliğe girmenin esasen temel iki şartı vardı. Bunlardan ilki Müslüman ikincisi meslek sahibi olmak. Bundan sonrası ahilik içinde İslâmi ve tasavvufi ahlak ve felsefenin öğrenilip benimsenmesi şeklinde ifade edilebilir.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum

Elbetteki. Ahilik hem bir meslek kolunda çıraklıktan ustalığa bir eğitimin verildiği, hem de İslami kurallar ve ahlakı öğretildiği bir eğitim-öğretim sistemini oluşturmuş ve yüzyıllarca bunu başarıyla sürdürmüştü.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum. Sadece meslek ve İslami eğitim de değil, kültürel eğitim de ahilikte önemliydi. Yazıdan, dile, musikiden edebiyata kadar çok farklı alanda ahiler eğitiliyorlardı. Gündüz esnaf yanında işyerinde meslek ve adap öğrenirlerken, akşamları da zaviyelerde, toplantı meclislerinde, oda sohbetlerinde manevi yönden eğitimlere devam edilmekteydi. Bugün Anadolu’da birçok şehrimizde gördüğümüz oturma adetleri bize ahilikten kalan bir mirastır. Zamanla işlevlerinde bazı azalmalar olmuş olsa da bu o günlerden beri devam ede gelen bir gelenektir.

Ahi Evran Moğol istilaları sebebiyle Anadolu’ya hicret eden Azerbeycanlı bir âlimdir.

Hoy şehrinden Anadolu’ya gelmiştir. Asıl adı Nasiruddin Mahmut’tur. Mesleği dericiliktir. Önce Kayseri’de yerleşmiş ve burada derici esnafı ile birlikte bazı esnaf kollarını teşkilatlandırmış. Moğollara karşı devletle birlikte savaşmış gazilik ruhuna sahip birisidir. O sadece bir esnaf lideri değildir. Aynı zamanda büyük bir âlimdir. Yazdığı birçok eserinin olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda sufi meşrep bir zattır. Evhaduddin Kirmani’nin damadıdır. Kayseri’de iftiraya uğrayıp bir müddet hapse atılmış, çıkınca Denizli’ye gitmiş, daha sonra Kırşehir’e yerleşmiş ve Kırşehir valisi Caca Bey’in Moğolların arzusuna uyarak kendisini şehit etmesine kadar orada yaşamıştır.

Ahi Evran âlim ve fazıl bir şahsiyettir. Ayrıca teşkilatçı ve aksiyoner bir karaktere sahiptir. Fildişi kulelerde oturup ahkâm kesen bir âlim olmayıp, halkın içinde halkı eğiterek, halkla bir şeyleri yapabilmek için mücadele vermiştir ve bunda da başarılı olmuştur. Günümüz aydınlarının, fikir ve ilim adamlarının bu yönden kendisinden örnek alması gereken bir şahsiyettir.

Ahi Evran gibi teşkilatçı bir aksiyon adamı hele ki halkın içinde halka hizmeti gaye edinen birisinin çevresiyle ilgisiz ve kopuk olması düşünülemez.

Ahi Evran yaşadığı coğrafyanın ileri gelenleri ile yakın ilişkiler kurmayı bilen birisidir. Sultanlardan vezirlere, emirlerden valilere, eşraftan halkın ileri gelenlerine varıncaya kadar her kesimle diyolog içerisinde olmuştur. Dönemin önde gelen âlimleriyle de bir araya gelmiş ve birçok kez birlikte olmuştur. Söz gelimi Mevlana Celaleddin Rumu, Sadrettin Konevi, Hacı Bektaş-ı Veli bunlardan ilk aklıma gelenler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir.

Bu husus gerçekten oldukça önemlidir. Bugün bir Alevi açılımı diyebileceğimiz bir devlet politikasının da önemsenerek sürdürülmesi konunun toplumumuz açısından ne denli hassas ve önemli olduğunu gösteriyor.

Bakınız. Ahi Evran Şafii mezhebini benimsemiş bir Türk âlimidir. Ama o mezhepçi bir oluşum değil tamamen itikadı, ameli ve ahlaki bir sistem kurmuştur. Tıpkı Hacı Bektaş Veli gibi. Bu âlimlerin yaşadığı dönemde toplumda Alevi- Sünni kırılması daha yaşanmamıştı. O dönemde Aleviler de Sünniler de bir toplumun içinde birlikte yaşayan ve aralarında kamplaşmanın olmadığı bir bütününün unsurları idiler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir. Bu değerler hem Bektaşilikte, hem Alevilikte hem Ahilik’te hem de birçok tasavvuf ekolünde kabul edilmiştir.

Bugün ülkemizde alevi-sünni kardeşliğini gerçekleştirmek istiyorsak, Selçuklular ve Osmanlı’nın kuruluş yıllarındaki o ortak kültürü ve bilinci yakalamamız gerekiyor. Bunun için de Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran’dan oldukça katkı sağlayabileceğimizi düşünüyorum. Bizi biz yapan ve bir kılan ortak değerlerimizi tespit edip bunlar üzerinde birlik olmamızı sağlayacak projeler üretirken bu isimlerden ve onların felsefelerinden, fikirlerinden, tecrübelerinden yararlanmamız elzemdir.

Ahilikten birçok konuda ilham almak, ilhamın ötesinde örnek almamız mümkündür.

Örneğin halkın eğitimi, yaşam boyu eğitim açısından, mesleki eğitim açısından, değerler eğitimi açısından Ahiliğin birikimlerinden yararlanabiliriz. Sosyal barış ve toplumsal uzlaşı konularında Ahilik’ten de yararlanarak modeller geliştirebiliriz. Esnaf ve sanatkârlar, işadamları birlik ve konfederasyon oluştururlarken bu yapının tecrübe ve birikimlerini güncelleyerek örnek alabilirler. En geniş anlamda STK’lar Ahilik birikimi ve kültüründen faydalanabilirler. Bu konuda tarihçilere, araştırmacılara, toplum bilimcilerine, akademisyenlere, devlet adamlarına düşen işler vardır. Bunu milli duygusal bir hamasilikle söylemiyorum. Gerçekten geçmiş deneyimlerimizin bir miras olarak korunması ve güncellenerek yaşatılması gerektiğine inandığım için söylüyorum. Geleneğimizi, kültürümüzü, tarihimizi, deneyim birikimlerimizi yok sayamayız. Ama bunların günümüze nasıl taşınacağı ve yaşatılacağı konusunda ciddi bir çalışmalar yapılmalı ve projeler üretilmelidir. Devlet de bunu teşvik etmeli ve desteklemelidir.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
  Gündem HABERLERİ
Bakan Varank Macaristan’a gidiyor Bakan Varank Macaristan’a gidiyor Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Türkiye-Macaristan Karma Ekonomik Kom..
İşten ayrılma süreci nasıl yönetilmeli? İşten ayrılma süreci nasıl yönetilmeli? Digital insan kaynakları yazılımı üzerine uzman şirket Poldy A.Ş'nin kurucu orta..
Makina Almanın Tam Zamanı Makina Almanın Tam Zamanı ‘Makina sahibi olmayan firma kalmayacak’ mottosu ile hareket eden Emektar Makina..
İstanbul seçimlerinde Türk demokrasisi kazandı İstanbul seçimlerinde Türk demokrasisi kazandı Seçim bitti, Türkiye’nin gündemi ekonomiyi düzlüğe çıkarmak olmalı
  Ekonomi HABERLERİ
Ahmet Albayrak: “Tüm faizsiz hazine yatırım ürünlerini tek platformda topladık” Ahmet Albayrak: “Tüm faizsiz hazine yatırım ürünlerini tek platformda topladık” Kuveyt Türk Hazine ve Uluslararası Bankacılıktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı ..
Melikşah Utku: “Tüm girişimci adaylarını Albaraka Garaj’a bekliyoruz” Melikşah Utku: “Tüm girişimci adaylarını Albaraka Garaj’a bekliyoruz” Albaraka Türk, verimliliği yüksek inovasyon modellerini deneyimleyebilmek ve hay..
Katılım bankalarının dağıttıkları kar paylarında yüze 18 fark Katılım bankalarının dağıttıkları kar paylarında yüze 18 fark Katılım bankalarının dağıttıkları kar payı oranları ortalaması, 24 Haziran 2019 ..
Emlak piyasasında 2019’un ilk yarısı nasıl geçti? Emlak piyasasında 2019’un ilk yarısı nasıl geçti? Hürriyet Emlak, Emlak Endeksi verileri Anadolu’nun emlak piyasasının yükselen yı..
  STK-Vakıf-Oda HABERLERİ
İTO, Perakende Ticaret Komitesi Yavuz ALTUN: “Bizim nihai kitlemiz İstanbul halkının tamamı” İTO, Perakende Ticaret Komitesi Yavuz ALTUN: “Bizim nihai kitlemiz İstanbul halkının tamamı” İstanbul Ticaret Odası (İTO) Perakendeciler Komitesi Başkan Yardımcısı Yavuz Alt..
‘Odağımız 100. yılımıza güçlü bir ekonomi ile girmek olmalı’ ‘Odağımız 100. yılımıza güçlü bir ekonomi ile girmek olmalı’ Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) Başkanı Ayşem Sargın, “Bugünden itibar..
TÜGİAD Başkanı’ndan istanbul seçim değerlendirmesi TÜGİAD Başkanı’ndan istanbul seçim değerlendirmesi TÜGİAD Başkanı Anıl Alirıza Şohoğlu: ‘Demokrasi Kazandı’
Modanın Başkenti Merter’de ihracat bereketi! Modanın Başkenti Merter’de ihracat bereketi! Her geçen gün tüm dünyada daha çok tanınan, Modanın Başkenti Merter'deki firmala..
  Söyleşi HABERLERİ
“İstanbul Craft Week” Tekfur Sarayı’nda başladı “İstanbul Craft Week” Tekfur Sarayı’nda başladı İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından, 17-22 Haziran arasında düzenlenecek İ..
Dursun Gürlek’ten Fetih Söyleşisi Dursun Gürlek’ten Fetih Söyleşisi Eyüpsultan Belediyesi tarafından Zal Mahmut Paşa Külliyesi avlusunda düzenlenen ..
İTÜ’DE “5G” Konuşulacak İTÜ’DE “5G” Konuşulacak İTÜ, Türkiye’nin 5G’ye geçiş serüvenine katkı sunacak önemli bir etkinliğe ev sa..
‘’O’nu örnek alıyor muyuz?’’ ‘’O’nu örnek alıyor muyuz?’’ İlahiyatçı yazar Prof. Dr. Ömer Döngeloğlu, Kağıthane’de, ‘’Peygamber Efendimizi..
  Fuar-Kngr-Fest-Turizm HABERLERİ
Millet Bahçesi’nde ilk konser coşkusu Millet Bahçesi’nde ilk konser coşkusu Üsküdar’daki Nakkaştepe Millet Bahçesi, birbirinden keyifli kültür-sanat etkinli..
Selim Şiper: “Geleneksel istasyonlar, artık bütüncül yakıt istasyonlarına dönüşmüştür” Selim Şiper: “Geleneksel istasyonlar, artık bütüncül yakıt istasyonlarına dönüşmüştür” Dünya LPG Birliği Bölgesel Zirvesi - WLPGA Regional Summit Turkey 2019, LPG endü..
Dünya gıda sektörü Türkiye’de buluşacak Dünya gıda sektörü Türkiye’de buluşacak Türkiye’nin gıda alanında en köklü fuarı olarak kabul gören Uluslararası Gıda Ür..
En Lezzetli Yarışma En Lezzetli Yarışma Zeytinburnu’nda bu yıl 20’ncisi düzenlenen Merkezefendi Tıp Festivali Yöresel Ye..
  Kentsel Dönüşüm HABERLERİ
Bakan Kurum: “Gaziosmanpaşa’da Yıl Sonuna Kadar 4 Bin 400 Konutun Temelini Atacağız” Bakan Kurum: “Gaziosmanpaşa’da Yıl Sonuna Kadar 4 Bin 400 Konutun Temelini Atacağız” Gaziosmanpaşa’da 13 bölgede kentsel dönüşümün startını verdiklerini belirten Çev..
Gaziosmanpaşa’da Kentsel Dönüşüm Hızlanıyor Gaziosmanpaşa’da Kentsel Dönüşüm Hızlanıyor Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Gaziosmanpaşa'da, yaklaşık 4 bin 400 hak..
Başkan Öztekin: ‘’Yahya Kemal’de örnek bir kentsel dönüşüm başlatacağız’’ Başkan Öztekin: ‘’Yahya Kemal’de örnek bir kentsel dönüşüm başlatacağız’’ Kağıthane Belediye Başkanı Mevlüt Öztekin, 5 gün önce Kağıthane Yahya Kemal Maha..
Mevlüt Uysal: “kentsel dönüşüm yapmak isteyenlere her konuda yardımcı olacağız” Mevlüt Uysal: “kentsel dönüşüm yapmak isteyenlere her konuda yardımcı olacağız” İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve AK Parti Büyükçekmece Belediye Başkan Ad..
  Projeler HABERLERİ
 Poşet kullanımı yüze 80 azaldı Poşet kullanımı yüze 80 azaldı Türkiye’de “Sıfır Atık” uygulaması ile başlayan poşetlerin ücretlendirilmesinden..
Havalimanı İnşaatında Çıkan Atıklar Sanat Eseri Oldu Havalimanı İnşaatında Çıkan Atıklar Sanat Eseri Oldu İGA’nın, Çevre ve Sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında yürüttüğü “Atıktan Sa..
İBB’nin “Kentsel Tasarım Rehberi” çalışması Türkiye’ye kaynak olacak İBB’nin “Kentsel Tasarım Rehberi” çalışması Türkiye’ye kaynak olacak İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla hazırlanan “Kentsel Tasarım Rehb..
  Spor HABERLERİ
İstanbul Büyükşehir Sporcuları avrupa oyunları’nda 20 sporcu ile Milli Formayı terletecek İstanbul Büyükşehir Sporcuları avrupa oyunları’nda 20 sporcu ile Milli Formayı terletecek Belarus'ta bu yıl ikincisi düzenlenecek ve Tokyo 2020 Olimpiyatları’na direkt ko..
Küpü kim kırdı? Küpü kim kırdı? Sadabad Yaz Etkinlikleri kapsamında 100’e yakın okçunun yarıştığı Hasbahçe'deki ..
Gaziosmanpaşa’da Yaz Spor Okulları Başladı Gaziosmanpaşa’da Yaz Spor Okulları Başladı Gaziosmanpaşa Belediyesi, öğrencilere spor sevgisi aşılamak, yetenekli gençleri ..
Dört küçük pehlivan bir başpehlivana karşı Dört küçük pehlivan bir başpehlivana karşı Kağıthane Belediyesi’nin Sadabad Yaz Etkinlikleri kapsamında bu yıl 28’ncisini d..
  Esnaf dergisi HABERLERİ
IV. Ulusal Saha Epidemiyolojisi Konferansı Ankara’da Gerçekleşti IV. Ulusal Saha Epidemiyolojisi Konferansı Ankara’da Gerçekleşti Sağlık Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Emine Alp Meşe, “IV. Ulusal Saha Epidemiyoloji..
İBB’den LGS’ye hazırlanan öğrencilere geleceğe ilk adım konferansları İBB’den LGS’ye hazırlanan öğrencilere geleceğe ilk adım konferansları İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Liseye Geçiş Sınavı'na (LGS) girecek öğrencil..
YENİDER ile MİYEP ASKON Başkanı Orhan Aydın’ı ziyaret etti  YENİDER ile MİYEP ASKON Başkanı Orhan Aydın’ı ziyaret etti Yeniden İnşa Derneği (YENİDER) ile Milli ve Yerli Esnaf Platformu (MİYEP) Başkan..
30. Milli ve Yerli Esnaf Buluşmaları Ahmet Hamdi Çamlı’nın katılımıyla gerçekleşti 30. Milli ve Yerli Esnaf Buluşmaları Ahmet Hamdi Çamlı’nın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay geleneksel hale getirdiği “Milli ve Yerli Esnaf ..
Henüz anket oluşturulmamış.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı