HABER AKIŞI

Ahilik dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır

 Tarih: 06-12-2016 01:24:00  -   Güncelleme: 06-12-2016 01:35:00
Doç. Dr. Murat Serdar’ın Ahilikle ilgili çok konuşulmayan ama esnaf olarak hatta toplum olarak 7’den 70’e her kesimin bilmesi gereken, hatta hayatımızda, ticaretimizde, ilişkilerimizde çok acil olarak, iş işten geçmeden tatbik etmeye başlamamız gereken ve buna şiddetle ihtiyaç duyduğumuz AHİ’lik TEŞKİLATI ile ilgili anlattıklarını ilgiyle okuyacağınız umuyoruz.

Ekim ayında TASAM ve ESDER işbirliği ile gerçekleştirilen “Ahi’lik ve Ahi Evran Kongresi”ne katılarak kıymetli bir sunum yapan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat SERDAR ile esnaf bülteni okurları için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ahilik bizim tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.

Anadolu Selçukluları ve Osmanlının kuruluş ve yükseliş dönemlerinde çok önemli etkileri olan bir yapıdır. Selçuklu sultanlarından bazıları Osmanlılar’ın kuruluş dönemlerindeki padişahları ahi idiler. Şeyh Edebali, Dursun Fakı, birçok vezir vüzera, danişment ahilik geleneğinden geliyordu.

Selçuklular döneminde Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında Ahilerin çok önemli katkıları olmuştur. Sadece bu yönde değil kentleşme, kolonileşme süreçlerinde ahi zaviyelerinin, dervişlerinin yeri çok büyüktür. Yeni kurulan köyler genelde tasavvuf ehlinin ve bunlar içinde ahilerin o bölgeye yerleşmesi ve vakıflar oluşturması ile oluşmuş, bu köylerden bazıları büyüyerek şehir olmuşlardır.

Yeni fethedilen toprakların yerleşim ve iskâna açılması, vatan haline dönüştürülmesi halkın İslamlaşması yanında milli ahlak ve kültürün oluşmasında da ahiler çok büyük hizmetler etmiş ve katkılar sağlamıştır. Bu değerlerin bir kısmı örf kaynaklı olsa da çoğu Kur’an ve Sünnet temelli değerlerdir.

Ahilik teşkilatı, dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır;

Ahilik dini bir yapıdır demek yanlış anlaşılabilecek bir söylem olur. Ahilik bir teşkilattır. Dini karakterleri vardır. Ama toplumsal bir oluşumdur. Her ne kadar temelinde İslami değerler ve amaçlar bulunuyorsa da bu onun dini karakterli olduğunu söylememize imkân verse de dinin kendi bünyesindeki müesseselerden biri olduğunu söyleyemeyiz. Yani bugünkü ifadeyle bir STK şeklinde ortaya çıkan bu teşkilat dinin öngördüğü bir yapılanma değildir. Ancak dini motiflerin ağırlığının hissedildiği toplumsal bir örgütlenme biçimidir.

Ahilik toplumun ana bünyesindeki diğer insanlarla pek çok ortak yöne sahiptir. O yüzden bölücü ayırt edici bir yapılanma olarak değerlendirmek doğru olmaz. Ahi olmanın, başa bir deyişle ahiliğe girmenin esasen temel iki şartı vardı. Bunlardan ilki Müslüman ikincisi meslek sahibi olmak. Bundan sonrası ahilik içinde İslâmi ve tasavvufi ahlak ve felsefenin öğrenilip benimsenmesi şeklinde ifade edilebilir.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum

Elbetteki. Ahilik hem bir meslek kolunda çıraklıktan ustalığa bir eğitimin verildiği, hem de İslami kurallar ve ahlakı öğretildiği bir eğitim-öğretim sistemini oluşturmuş ve yüzyıllarca bunu başarıyla sürdürmüştü.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum. Sadece meslek ve İslami eğitim de değil, kültürel eğitim de ahilikte önemliydi. Yazıdan, dile, musikiden edebiyata kadar çok farklı alanda ahiler eğitiliyorlardı. Gündüz esnaf yanında işyerinde meslek ve adap öğrenirlerken, akşamları da zaviyelerde, toplantı meclislerinde, oda sohbetlerinde manevi yönden eğitimlere devam edilmekteydi. Bugün Anadolu’da birçok şehrimizde gördüğümüz oturma adetleri bize ahilikten kalan bir mirastır. Zamanla işlevlerinde bazı azalmalar olmuş olsa da bu o günlerden beri devam ede gelen bir gelenektir.

Ahi Evran Moğol istilaları sebebiyle Anadolu’ya hicret eden Azerbeycanlı bir âlimdir.

Hoy şehrinden Anadolu’ya gelmiştir. Asıl adı Nasiruddin Mahmut’tur. Mesleği dericiliktir. Önce Kayseri’de yerleşmiş ve burada derici esnafı ile birlikte bazı esnaf kollarını teşkilatlandırmış. Moğollara karşı devletle birlikte savaşmış gazilik ruhuna sahip birisidir. O sadece bir esnaf lideri değildir. Aynı zamanda büyük bir âlimdir. Yazdığı birçok eserinin olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda sufi meşrep bir zattır. Evhaduddin Kirmani’nin damadıdır. Kayseri’de iftiraya uğrayıp bir müddet hapse atılmış, çıkınca Denizli’ye gitmiş, daha sonra Kırşehir’e yerleşmiş ve Kırşehir valisi Caca Bey’in Moğolların arzusuna uyarak kendisini şehit etmesine kadar orada yaşamıştır.

Ahi Evran âlim ve fazıl bir şahsiyettir. Ayrıca teşkilatçı ve aksiyoner bir karaktere sahiptir. Fildişi kulelerde oturup ahkâm kesen bir âlim olmayıp, halkın içinde halkı eğiterek, halkla bir şeyleri yapabilmek için mücadele vermiştir ve bunda da başarılı olmuştur. Günümüz aydınlarının, fikir ve ilim adamlarının bu yönden kendisinden örnek alması gereken bir şahsiyettir.

Ahi Evran gibi teşkilatçı bir aksiyon adamı hele ki halkın içinde halka hizmeti gaye edinen birisinin çevresiyle ilgisiz ve kopuk olması düşünülemez.

Ahi Evran yaşadığı coğrafyanın ileri gelenleri ile yakın ilişkiler kurmayı bilen birisidir. Sultanlardan vezirlere, emirlerden valilere, eşraftan halkın ileri gelenlerine varıncaya kadar her kesimle diyolog içerisinde olmuştur. Dönemin önde gelen âlimleriyle de bir araya gelmiş ve birçok kez birlikte olmuştur. Söz gelimi Mevlana Celaleddin Rumu, Sadrettin Konevi, Hacı Bektaş-ı Veli bunlardan ilk aklıma gelenler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir.

Bu husus gerçekten oldukça önemlidir. Bugün bir Alevi açılımı diyebileceğimiz bir devlet politikasının da önemsenerek sürdürülmesi konunun toplumumuz açısından ne denli hassas ve önemli olduğunu gösteriyor.

Bakınız. Ahi Evran Şafii mezhebini benimsemiş bir Türk âlimidir. Ama o mezhepçi bir oluşum değil tamamen itikadı, ameli ve ahlaki bir sistem kurmuştur. Tıpkı Hacı Bektaş Veli gibi. Bu âlimlerin yaşadığı dönemde toplumda Alevi- Sünni kırılması daha yaşanmamıştı. O dönemde Aleviler de Sünniler de bir toplumun içinde birlikte yaşayan ve aralarında kamplaşmanın olmadığı bir bütününün unsurları idiler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir. Bu değerler hem Bektaşilikte, hem Alevilikte hem Ahilik’te hem de birçok tasavvuf ekolünde kabul edilmiştir.

Bugün ülkemizde alevi-sünni kardeşliğini gerçekleştirmek istiyorsak, Selçuklular ve Osmanlı’nın kuruluş yıllarındaki o ortak kültürü ve bilinci yakalamamız gerekiyor. Bunun için de Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran’dan oldukça katkı sağlayabileceğimizi düşünüyorum. Bizi biz yapan ve bir kılan ortak değerlerimizi tespit edip bunlar üzerinde birlik olmamızı sağlayacak projeler üretirken bu isimlerden ve onların felsefelerinden, fikirlerinden, tecrübelerinden yararlanmamız elzemdir.

Ahilikten birçok konuda ilham almak, ilhamın ötesinde örnek almamız mümkündür.

Örneğin halkın eğitimi, yaşam boyu eğitim açısından, mesleki eğitim açısından, değerler eğitimi açısından Ahiliğin birikimlerinden yararlanabiliriz. Sosyal barış ve toplumsal uzlaşı konularında Ahilik’ten de yararlanarak modeller geliştirebiliriz. Esnaf ve sanatkârlar, işadamları birlik ve konfederasyon oluştururlarken bu yapının tecrübe ve birikimlerini güncelleyerek örnek alabilirler. En geniş anlamda STK’lar Ahilik birikimi ve kültüründen faydalanabilirler. Bu konuda tarihçilere, araştırmacılara, toplum bilimcilerine, akademisyenlere, devlet adamlarına düşen işler vardır. Bunu milli duygusal bir hamasilikle söylemiyorum. Gerçekten geçmiş deneyimlerimizin bir miras olarak korunması ve güncellenerek yaşatılması gerektiğine inandığım için söylüyorum. Geleneğimizi, kültürümüzü, tarihimizi, deneyim birikimlerimizi yok sayamayız. Ama bunların günümüze nasıl taşınacağı ve yaşatılacağı konusunda ciddi bir çalışmalar yapılmalı ve projeler üretilmelidir. Devlet de bunu teşvik etmeli ve desteklemelidir.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
  Gündem HABERLERİ
Devlet Tiyatroları'ndan kadın yazarlara destek Devlet Tiyatroları'ndan kadın yazarlara destek Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Kurt, "Türk kadın yazarlarımızın Devlet Tiyatrol..
resim yok ABD, 95 yaşındaki Nazi kampı gardiyanını sınır dışı etti İkinci Dünya Savaşı'nda Nazi kampında görev yaptıktan sonra ABD'ye sığınan Polon..
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay'dan şehitlik ziyareti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay'dan şehitlik ziyareti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay, Ümraniye Kocatepe Şehitliği'ndeki kabirleri ziya..
İsrail şehit ettiği Filistinlinin ailesine bir de para cezası kesti İsrail şehit ettiği Filistinlinin ailesine bir de para cezası kesti İsrail, bıçaklama girişiminde bulunduğu iddiasıyla şehit ettiği Filistinli genci..
  Ekonomi HABERLERİ
TürkAkım'da öncelik sosyal sorumluluk TürkAkım'da öncelik sosyal sorumluluk TürkAkım Doğalgaz Boru Hattı Projesi Kurumsal Sosyal Sorumluluk Yetkilisi Murphy..
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank: Yazılımların millileştirilmesi için çalışmalar yapacağız Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank: Yazılımların millileştirilmesi için çalışmalar yapacağız Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, "Kullanılan yazılımların çoğu yabancı..
Ayakkabı ihracatçıları Moskova’da Çifte Bayram Yapacak Ayakkabı ihracatçıları Moskova’da Çifte Bayram Yapacak Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin Türkiye Milli Katılım Organ..
'GYODER Gösterge' Türkiye Gayrimenkul Sektörü 2018-2. Çeyrek Raporu Yayınlandı 'GYODER Gösterge' Türkiye Gayrimenkul Sektörü 2018-2. Çeyrek Raporu Yayınlandı GYODER (Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği), dünya ve Türkiye ..
  STK-Vakıf-Oda HABERLERİ
YENİDER ve MİYHİP, İTO Başkan Yardımcısı İsrafil KURALAY’ı ziyaret etti. YENİDER ve MİYHİP, İTO Başkan Yardımcısı İsrafil KURALAY’ı ziyaret etti. Yeniden İnşa Derneği (YENİDER) ile Milli ve Yerli Hayat İnşası Platformu (MİYHİP..
İOSB’nin Değişim Rotasını DERSANKOOP Belirliyor… İOSB’nin Değişim Rotasını DERSANKOOP Belirliyor… Türkiye’de ilk defa DERSAN KOOPERATİFİ işyeri teslimleri kura çekilişinde tüm or..
 Yaşadığımız Süreç, Tarihi Bir  Fırsat Yaşadığımız Süreç, Tarihi Bir Fırsat MÜSİAD Bilişim Sektör Kurulu bir basın açıklamasında bulundu.
''Yerli ve Milli Söylem''i hayata geçirmenin tam zamanıdır'' ''Yerli ve Milli Söylem''i hayata geçirmenin tam zamanıdır'' ABD,yönetiminin son zamanlarda Türkiye ekonomisine düzenlediği saldırılar sonucu..
  Söyleşi HABERLERİ
İstanbul’un en eski ve en köklü Mobilyacılar Çarşısı, “EYÜP MODESA”… İstanbul’un en eski ve en köklü Mobilyacılar Çarşısı, “EYÜP MODESA”… İstanbul’un en gözde tarihi semtlerinden Eyüp’te kurulmuş, en eski ve en köklü m..
Başarıda 22. Yıl : MAVİGÜN KOLEJİ Başarıda 22. Yıl : MAVİGÜN KOLEJİ Eğitimci – Şair Şahin KARATAŞ “İz Bırakacak Nesiller” yetiştiren Mavigün Kolejin..
TRİSAD’dan Hükümlülere iş imkânı TRİSAD’dan Hükümlülere iş imkânı Hükümlüleri hayata kazandırma amacıyla Vatan Caddesi’nde bulunan Denetim Serbest..
YAŞASIN KÖMÜR YAŞASIN KÖMÜR İstanbul Ticaret Odası Doğal ve İşlenmiş Katı Yakıt Meslek Komitesi Başkan Vekil..
  Fuar-Kngr-Fest-Turizm HABERLERİ
 TÜRK BULGURUNU ÇOK SEVDİLER TÜRK BULGURUNU ÇOK SEVDİLER Türkiye’nin önde gelen bulgur ihracatçılarından Duru Bulgur, 01 – 04 Ağustos 201..
 Türkiye Festivali Başlıyor Türkiye Festivali Başlıyor Moskova’da düzenlenecek olan “Türkiye Festivali”nin programı yayımlandı. Kültür ..
Tarihi Beykoz Çayır Festivali Başladı Tarihi Beykoz Çayır Festivali Başladı Anadolu’nun zengin kültürünün sergileneceği Beykoz Belediyesi Geleneksel Tarih..
"ŞEHİRLERİN GELECEĞİ DE ÜLKENİN GELECEĞİ DE GENÇLER VE ÇOCUKLAR” Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA), İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul İl Mil..
  Kentsel Dönüşüm HABERLERİ
2000 yılından önceki riskli yapılar acilen yenilenmeli 2000 yılından önceki riskli yapılar acilen yenilenmeli Türkiye’nin 20 milyonluk yapı stoğunun 7,5 milyonu risk altında
İMAR BARIŞI TÜM YÖNLERİYLE MASAYA YATIRILDI İMAR BARIŞI TÜM YÖNLERİYLE MASAYA YATIRILDI İmar barışı vatandaşın sorunlarını çözerken, kentsel dönüşüme ivme kazandıracak..
İBB Başkanı Mevlüt Uysal: “Tokatköy’de Örnek Bir Proje Yapacağız” İBB Başkanı Mevlüt Uysal: “Tokatköy’de Örnek Bir Proje Yapacağız” Beykoz’da düzenlenen “Tokatköy Şehri- Sitare Yerinde Dönüşüm Tanıtım Programı ve..
Birlikten güç doğacak, Türkiye kazanacak Birlikten güç doğacak, Türkiye kazanacak Hükümetin çağrısıyla gerçekleşen faiz indirimi teşviğine GYODER, İNDER VE KONUTD..
  Projeler HABERLERİ
Medianova'dan Türkiye'de Bir İlk Medianova'dan Türkiye'de Bir İlk Türk teknoloji şirketi Medianova, geliştirdiği veri depolama çözümü ile bu aland..
“Az Gören Çocukların Gözüyle Türkiye” “Az Gören Çocukların Gözüyle Türkiye” Türk Telekom’un, Engelsiz Yaşama Derneği ile yürüttüğü Günışığı Projesi kapsamın..
Yerli Üretim Atağı Yerli Üretim Atağı Türkiye merkezli teknoloji firması Reeder, 8 milyon TL yatırımla kurduğu Samsun’..
Yerli Üretimi Güçlendiriyor! Yerli Üretimi Güçlendiriyor! Türkiye lastik sektörü lideri Brisa, son üç yılda gerçekleştirdiği 50 milyon TL ..
  Spor HABERLERİ
Beşiktaş liderlik hasretini bitirdi Beşiktaş liderlik hasretini bitirdi Spor Toto Süper Lig'de Büyükşehir Belediye Erzurumspor'u 3-1 mağlup ederek lider..
Fenerbahçe Göztepe maçı hazırlıklarını sürdürdü Fenerbahçe Göztepe maçı hazırlıklarını sürdürdü Fenerbahçe, Spor Toto Süper Lig'in 3. haftasında 25 Ağustos Cumartesi günü Gözte..
Wenger maçlara korumayla çıkmış Wenger maçlara korumayla çıkmış İngiltere Premier Lig ekiplerinden Arsenal'ı 22 yıl çalıştıran Arsene Wenger'in ..
resim yok Partizanlı futbolcu Smiljanic: Beşiktaş'ın büyüklüğünün bilincindeyiz Beşiktaş'ın UEFA Avrupa Ligi play-off turundaki rakibi Partizan'da forma giyen M..
  Esnaf dergisi HABERLERİ
24. Milli ve Yerli  Hayat İnşası Esnaf Buluşması Öztürk ORAN’ın katılımıyla gerçekleşti 24. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Öztürk ORAN’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
23. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ali KOPUZ’un katılımıyla gerçekleşti 23. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ali KOPUZ’un katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
22. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ekrem Erdem’in katılımıyla gerçekleşti 22. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ekrem Erdem’in katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
21. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Gökhan Murat Kalsın’ın katılımıyla gerçekleşti 21. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Gökhan Murat Kalsın’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
Henüz anket oluşturulmamış.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı