HABER AKIŞI

Ahilik dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır

 Tarih: 06-12-2016 01:24:00  -   Güncelleme: 06-12-2016 01:35:00
Doç. Dr. Murat Serdar’ın Ahilikle ilgili çok konuşulmayan ama esnaf olarak hatta toplum olarak 7’den 70’e her kesimin bilmesi gereken, hatta hayatımızda, ticaretimizde, ilişkilerimizde çok acil olarak, iş işten geçmeden tatbik etmeye başlamamız gereken ve buna şiddetle ihtiyaç duyduğumuz AHİ’lik TEŞKİLATI ile ilgili anlattıklarını ilgiyle okuyacağınız umuyoruz.

Ekim ayında TASAM ve ESDER işbirliği ile gerçekleştirilen “Ahi’lik ve Ahi Evran Kongresi”ne katılarak kıymetli bir sunum yapan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat SERDAR ile esnaf bülteni okurları için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ahilik bizim tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.

Anadolu Selçukluları ve Osmanlının kuruluş ve yükseliş dönemlerinde çok önemli etkileri olan bir yapıdır. Selçuklu sultanlarından bazıları Osmanlılar’ın kuruluş dönemlerindeki padişahları ahi idiler. Şeyh Edebali, Dursun Fakı, birçok vezir vüzera, danişment ahilik geleneğinden geliyordu.

Selçuklular döneminde Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında Ahilerin çok önemli katkıları olmuştur. Sadece bu yönde değil kentleşme, kolonileşme süreçlerinde ahi zaviyelerinin, dervişlerinin yeri çok büyüktür. Yeni kurulan köyler genelde tasavvuf ehlinin ve bunlar içinde ahilerin o bölgeye yerleşmesi ve vakıflar oluşturması ile oluşmuş, bu köylerden bazıları büyüyerek şehir olmuşlardır.

Yeni fethedilen toprakların yerleşim ve iskâna açılması, vatan haline dönüştürülmesi halkın İslamlaşması yanında milli ahlak ve kültürün oluşmasında da ahiler çok büyük hizmetler etmiş ve katkılar sağlamıştır. Bu değerlerin bir kısmı örf kaynaklı olsa da çoğu Kur’an ve Sünnet temelli değerlerdir.

Ahilik teşkilatı, dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır;

Ahilik dini bir yapıdır demek yanlış anlaşılabilecek bir söylem olur. Ahilik bir teşkilattır. Dini karakterleri vardır. Ama toplumsal bir oluşumdur. Her ne kadar temelinde İslami değerler ve amaçlar bulunuyorsa da bu onun dini karakterli olduğunu söylememize imkân verse de dinin kendi bünyesindeki müesseselerden biri olduğunu söyleyemeyiz. Yani bugünkü ifadeyle bir STK şeklinde ortaya çıkan bu teşkilat dinin öngördüğü bir yapılanma değildir. Ancak dini motiflerin ağırlığının hissedildiği toplumsal bir örgütlenme biçimidir.

Ahilik toplumun ana bünyesindeki diğer insanlarla pek çok ortak yöne sahiptir. O yüzden bölücü ayırt edici bir yapılanma olarak değerlendirmek doğru olmaz. Ahi olmanın, başa bir deyişle ahiliğe girmenin esasen temel iki şartı vardı. Bunlardan ilki Müslüman ikincisi meslek sahibi olmak. Bundan sonrası ahilik içinde İslâmi ve tasavvufi ahlak ve felsefenin öğrenilip benimsenmesi şeklinde ifade edilebilir.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum

Elbetteki. Ahilik hem bir meslek kolunda çıraklıktan ustalığa bir eğitimin verildiği, hem de İslami kurallar ve ahlakı öğretildiği bir eğitim-öğretim sistemini oluşturmuş ve yüzyıllarca bunu başarıyla sürdürmüştü.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum. Sadece meslek ve İslami eğitim de değil, kültürel eğitim de ahilikte önemliydi. Yazıdan, dile, musikiden edebiyata kadar çok farklı alanda ahiler eğitiliyorlardı. Gündüz esnaf yanında işyerinde meslek ve adap öğrenirlerken, akşamları da zaviyelerde, toplantı meclislerinde, oda sohbetlerinde manevi yönden eğitimlere devam edilmekteydi. Bugün Anadolu’da birçok şehrimizde gördüğümüz oturma adetleri bize ahilikten kalan bir mirastır. Zamanla işlevlerinde bazı azalmalar olmuş olsa da bu o günlerden beri devam ede gelen bir gelenektir.

Ahi Evran Moğol istilaları sebebiyle Anadolu’ya hicret eden Azerbeycanlı bir âlimdir.

Hoy şehrinden Anadolu’ya gelmiştir. Asıl adı Nasiruddin Mahmut’tur. Mesleği dericiliktir. Önce Kayseri’de yerleşmiş ve burada derici esnafı ile birlikte bazı esnaf kollarını teşkilatlandırmış. Moğollara karşı devletle birlikte savaşmış gazilik ruhuna sahip birisidir. O sadece bir esnaf lideri değildir. Aynı zamanda büyük bir âlimdir. Yazdığı birçok eserinin olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda sufi meşrep bir zattır. Evhaduddin Kirmani’nin damadıdır. Kayseri’de iftiraya uğrayıp bir müddet hapse atılmış, çıkınca Denizli’ye gitmiş, daha sonra Kırşehir’e yerleşmiş ve Kırşehir valisi Caca Bey’in Moğolların arzusuna uyarak kendisini şehit etmesine kadar orada yaşamıştır.

Ahi Evran âlim ve fazıl bir şahsiyettir. Ayrıca teşkilatçı ve aksiyoner bir karaktere sahiptir. Fildişi kulelerde oturup ahkâm kesen bir âlim olmayıp, halkın içinde halkı eğiterek, halkla bir şeyleri yapabilmek için mücadele vermiştir ve bunda da başarılı olmuştur. Günümüz aydınlarının, fikir ve ilim adamlarının bu yönden kendisinden örnek alması gereken bir şahsiyettir.

Ahi Evran gibi teşkilatçı bir aksiyon adamı hele ki halkın içinde halka hizmeti gaye edinen birisinin çevresiyle ilgisiz ve kopuk olması düşünülemez.

Ahi Evran yaşadığı coğrafyanın ileri gelenleri ile yakın ilişkiler kurmayı bilen birisidir. Sultanlardan vezirlere, emirlerden valilere, eşraftan halkın ileri gelenlerine varıncaya kadar her kesimle diyolog içerisinde olmuştur. Dönemin önde gelen âlimleriyle de bir araya gelmiş ve birçok kez birlikte olmuştur. Söz gelimi Mevlana Celaleddin Rumu, Sadrettin Konevi, Hacı Bektaş-ı Veli bunlardan ilk aklıma gelenler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir.

Bu husus gerçekten oldukça önemlidir. Bugün bir Alevi açılımı diyebileceğimiz bir devlet politikasının da önemsenerek sürdürülmesi konunun toplumumuz açısından ne denli hassas ve önemli olduğunu gösteriyor.

Bakınız. Ahi Evran Şafii mezhebini benimsemiş bir Türk âlimidir. Ama o mezhepçi bir oluşum değil tamamen itikadı, ameli ve ahlaki bir sistem kurmuştur. Tıpkı Hacı Bektaş Veli gibi. Bu âlimlerin yaşadığı dönemde toplumda Alevi- Sünni kırılması daha yaşanmamıştı. O dönemde Aleviler de Sünniler de bir toplumun içinde birlikte yaşayan ve aralarında kamplaşmanın olmadığı bir bütününün unsurları idiler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir. Bu değerler hem Bektaşilikte, hem Alevilikte hem Ahilik’te hem de birçok tasavvuf ekolünde kabul edilmiştir.

Bugün ülkemizde alevi-sünni kardeşliğini gerçekleştirmek istiyorsak, Selçuklular ve Osmanlı’nın kuruluş yıllarındaki o ortak kültürü ve bilinci yakalamamız gerekiyor. Bunun için de Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran’dan oldukça katkı sağlayabileceğimizi düşünüyorum. Bizi biz yapan ve bir kılan ortak değerlerimizi tespit edip bunlar üzerinde birlik olmamızı sağlayacak projeler üretirken bu isimlerden ve onların felsefelerinden, fikirlerinden, tecrübelerinden yararlanmamız elzemdir.

Ahilikten birçok konuda ilham almak, ilhamın ötesinde örnek almamız mümkündür.

Örneğin halkın eğitimi, yaşam boyu eğitim açısından, mesleki eğitim açısından, değerler eğitimi açısından Ahiliğin birikimlerinden yararlanabiliriz. Sosyal barış ve toplumsal uzlaşı konularında Ahilik’ten de yararlanarak modeller geliştirebiliriz. Esnaf ve sanatkârlar, işadamları birlik ve konfederasyon oluştururlarken bu yapının tecrübe ve birikimlerini güncelleyerek örnek alabilirler. En geniş anlamda STK’lar Ahilik birikimi ve kültüründen faydalanabilirler. Bu konuda tarihçilere, araştırmacılara, toplum bilimcilerine, akademisyenlere, devlet adamlarına düşen işler vardır. Bunu milli duygusal bir hamasilikle söylemiyorum. Gerçekten geçmiş deneyimlerimizin bir miras olarak korunması ve güncellenerek yaşatılması gerektiğine inandığım için söylüyorum. Geleneğimizi, kültürümüzü, tarihimizi, deneyim birikimlerimizi yok sayamayız. Ama bunların günümüze nasıl taşınacağı ve yaşatılacağı konusunda ciddi bir çalışmalar yapılmalı ve projeler üretilmelidir. Devlet de bunu teşvik etmeli ve desteklemelidir.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
  Gündem HABERLERİ
resim yok 'Kudüsteki haklarımızdan taviz vermemekte kararlıyız' Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Kudüs-ü Şerif üzerindeki haklarımızdan taviz vermemekte ..
Operasyondaki askerlere hain saldırı: 2 şehit Operasyondaki askerlere hain saldırı: 2 şehit Güvenlik güçlerinin, Irak'ın kuzeyindeki operasyonu sırasında teröristlerin sald..
Operasyondaki askerlere hain saldırı: 2 şehit Operasyondaki askerlere hain saldırı: 2 şehit Güvenlik güçlerinin, Irak'ın kuzeyindeki operasyonu sırasında teröristlerin sald..
Fransız çobanlar 'Kangal' ile nefes aldı Fransız çobanlar 'Kangal' ile nefes aldı Fransa'da son yıllarda artan kurt saldırılarıyla başa çıkamayan koyun sahiplerin..
  Ekonomi HABERLERİ
Borsa günü düşüşle tamamladı Borsa günü düşüşle tamamladı Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,15 düşüşle 102.257,65 puandan ..
Borsa günü düşüşle tamamladı Borsa günü düşüşle tamamladı Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,15 düşüşle 102.257,65 puandan ..
resim yok SÜTAŞ yatırımı Doğu'da hayvancılığı canlandıracak SÜTAŞ'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısı üzerine Bingöl'de kuracağı Entegre Tek..
STAR Rafineri'nin ilk petrol kargosu Azerbaycan'dan STAR Rafineri'nin ilk petrol kargosu Azerbaycan'dan STAR Rafineri Genel Müdürü İlter, "Haziran sonunda ilk petrol kargomuz sembolik ..
  STK-Vakıf-Oda HABERLERİ
Barışa kulak tıkayanları lanetliyoruz Barışa kulak tıkayanları lanetliyoruz ABD Büyükelçiliği’nin 14 Mayıs 2018’de Tel Aviv'den Kudüs'e taşınması ve İsrail’..
İTO Başkanı Avdagiç: İsrail'in Gazze'de yaptığı katliamdır İTO Başkanı Avdagiç: İsrail'in Gazze'de yaptığı katliamdır - “İş dünyamızı ve İstanbul Ticaret Odamızın 400 bin üyesini Cuma günü Yenikapı'..
Mobilya sektöründe hedef; Daha Çok Kadın İstihdamı Mobilya sektöründe hedef; Daha Çok Kadın İstihdamı Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olan mobilya sektörü, her yıl..
ESDER 9. Olağan Genel Kurulu yapıldı ESDER 9. Olağan Genel Kurulu yapıldı "ESDER’in 9. Olağan Genel Kurul toplantısı öncülüğünde Çalışma ve Sosyal Güvenli..
  Söyleşi HABERLERİ
DERSANKOOP ile İkitelli Organize Sanayi Bölgesinde Başlayan değişimin adı TRİOS 2023 DERSANKOOP ile İkitelli Organize Sanayi Bölgesinde Başlayan değişimin adı TRİOS 2023 DERSANKOOPERATİFİ Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Mehmet Maşuk Gülaçar ile organize..
İkram Göktaş, Katılım Bankacılığında 2017’yi değerlendirdi ve 2018 hedeflerine ışık tuttu. İkram Göktaş, Katılım Bankacılığında 2017’yi değerlendirdi ve 2018 hedeflerine ışık tuttu. Vakıf Katılım Bankası Genel Müdürü İkram Göktaş, temel misyonlarının mevcut past..
Erdoğan, İBB Başkanı olduğunda  2 TON Baklava dağıtmıştım,  2019’da Başkan olunca  5 TON BAKLAVA dağıtacağım Erdoğan, İBB Başkanı olduğunda 2 TON Baklava dağıtmıştım, 2019’da Başkan olunca 5 TON BAKLAVA dağıtacağım Merter Sanayici ve İşadamları Derneği (MESİAD) Genel Başkanı Yusuf Gecü Cumhurba..
Gaziosmanpaşa’da yeni bir “PLEVNE Destanı” yazılıyor Gaziosmanpaşa’da yeni bir “PLEVNE Destanı” yazılıyor GOP PLEVNE Projesi 2012 senesinde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm yıkımları son..
  Fuar-Kngr-Fest-Turizm HABERLERİ
ALBARAKA TÜRK, DEİK işbirliği ile Pakistan ülke günü düzenledi ALBARAKA TÜRK, DEİK işbirliği ile Pakistan ülke günü düzenledi Albaraka Türk’ün genel merkezinde düzenlenen organizasyona Pakistan Ankara Büyük..
9’uncu Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi sona erdi 9’uncu Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi sona erdi Çalışma hayatının tüm paydaşlarını İstanbul’da bir araya getiren 9’uncu Uluslara..
Kuveyt Türk, Kuveytli Fotoğraf Sanatçılarını Ağırlıyor Kuveyt Türk, Kuveytli Fotoğraf Sanatçılarını Ağırlıyor Düzenlediği sergilerle özel ve eşsiz eserleri sanatseverlerle buluşturan Kuveyt ..
Zapatero: “Eğer dünyada bir başkent seçmek gerekirse bu kesinlikle İstanbul olurdu” Zapatero: “Eğer dünyada bir başkent seçmek gerekirse bu kesinlikle İstanbul olurdu” İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde Yenikapı Avrasya Sanat ve Gös..
  Kentsel Dönüşüm HABERLERİ
Birlikten güç doğacak, Türkiye kazanacak Birlikten güç doğacak, Türkiye kazanacak Hükümetin çağrısıyla gerçekleşen faiz indirimi teşviğine GYODER, İNDER VE KONUTD..
Gerçek tehdit, yönetmeliğe uygun olmayan giydirme cephe uygulamaları Gerçek tehdit, yönetmeliğe uygun olmayan giydirme cephe uygulamaları Yalıtım konusunda kamuoyu ve sektörü bilinçlendirmeyi amaç edinen İZODER, Gazios..
Çırçır Mahallesi'nde kentsel dönüşüm devam ediyor Çırçır Mahallesi'nde kentsel dönüşüm devam ediyor Eyüpsultan Belediye Başkanı Remzi Aydın konuk olduğu ve sosyal medya üzerinden g..
GOP PLEVNE GAZİOSMANPAŞA’YA GÜVEN VERİYOR GOP PLEVNE GAZİOSMANPAŞA’YA GÜVEN VERİYOR İstanbul’da kentsel dönüşümün hızla devam ettiği ilçe Gaziosmanpaşa, bölgenin so..
  Projeler HABERLERİ
Kuveytli turizmciler Wish More Hotel Istanbul’da buluştu Kuveytli turizmciler Wish More Hotel Istanbul’da buluştu OTSAD’ın daveti ile İstanbul’a gelen Kuveytli turizmciler, Türkiye’deki meslekta..
Atatürk Havalimanı’nda iki günlük yazılım maratonu Atatürk Havalimanı’nda iki günlük yazılım maratonu Havalimanı bilişim çözümlerinde dünyanın önde gelen şirketleri arasında yer alan..
ALBARAKA TÜRK “iALBATROS” projesine iki ödül birden ALBARAKA TÜRK “iALBATROS” projesine iki ödül birden Albaraka Türk’ün kendi kaynakları ile oluşturduğu iAlbatros projesi, IDC Türkiye..
Gaziosmanpaşa’ya MİSAL Türkiye’ye ÖRNEK dönüşüm Gaziosmanpaşa’ya MİSAL Türkiye’ye ÖRNEK dönüşüm Türkiye’nin en büyük kentsel dönüşüm projesi, “Ahes Misal İstanbul” adıyla Gazio..
  Spor HABERLERİ
Cengiz Ünder'e 'En Başarılı Genç Yabancı Oyuncu' ödülü Cengiz Ünder'e 'En Başarılı Genç Yabancı Oyuncu' ödülü Roma'da oynayan milli futbolcu Cengiz Ünder, USSI Roma'nın 'En Başarılı Genç Yab..
UEFA ve Ulusal Kulüp Lisansı alan kulüpler belli oldu UEFA ve Ulusal Kulüp Lisansı alan kulüpler belli oldu TFF Kulüp Lisans Kurulunun incelemesi sonrasında 12 kulüp UEFA Lisansı, 6 kulüp ..
UEFA ve Ulusal Kulüp Lisansı alan kulüpler belli oldu UEFA ve Ulusal Kulüp Lisansı alan kulüpler belli oldu TFF Kulüp Lisans Kurulunun incelemesi sonrasında 12 kulüp UEFA Lisansı, 6 kulüp ..
Basketbolda sezonun şampiyonu Fenerbahçe Basketbolda sezonun şampiyonu Fenerbahçe Bilyoner.com Kadınlar Basketbol Süper Ligi play-off finalinde Yakın Doğu Ünivers..
  Esnaf dergisi HABERLERİ
24. Milli ve Yerli  Hayat İnşası Esnaf Buluşması Öztürk ORAN’ın katılımıyla gerçekleşti 24. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Öztürk ORAN’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
23. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ali KOPUZ’un katılımıyla gerçekleşti 23. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ali KOPUZ’un katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
22. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ekrem Erdem’in katılımıyla gerçekleşti 22. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Ekrem Erdem’in katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
21. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Gökhan Murat Kalsın’ın katılımıyla gerçekleşti 21. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Gökhan Murat Kalsın’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı