HABER AKIŞI

Ahilik dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır

 Tarih: 06-12-2016 01:24:00  -   Güncelleme: 06-12-2016 01:35:00
Doç. Dr. Murat Serdar’ın Ahilikle ilgili çok konuşulmayan ama esnaf olarak hatta toplum olarak 7’den 70’e her kesimin bilmesi gereken, hatta hayatımızda, ticaretimizde, ilişkilerimizde çok acil olarak, iş işten geçmeden tatbik etmeye başlamamız gereken ve buna şiddetle ihtiyaç duyduğumuz AHİ’lik TEŞKİLATI ile ilgili anlattıklarını ilgiyle okuyacağınız umuyoruz.

Ekim ayında TASAM ve ESDER işbirliği ile gerçekleştirilen “Ahi’lik ve Ahi Evran Kongresi”ne katılarak kıymetli bir sunum yapan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat SERDAR ile esnaf bülteni okurları için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ahilik bizim tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.

Anadolu Selçukluları ve Osmanlının kuruluş ve yükseliş dönemlerinde çok önemli etkileri olan bir yapıdır. Selçuklu sultanlarından bazıları Osmanlılar’ın kuruluş dönemlerindeki padişahları ahi idiler. Şeyh Edebali, Dursun Fakı, birçok vezir vüzera, danişment ahilik geleneğinden geliyordu.

Selçuklular döneminde Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında Ahilerin çok önemli katkıları olmuştur. Sadece bu yönde değil kentleşme, kolonileşme süreçlerinde ahi zaviyelerinin, dervişlerinin yeri çok büyüktür. Yeni kurulan köyler genelde tasavvuf ehlinin ve bunlar içinde ahilerin o bölgeye yerleşmesi ve vakıflar oluşturması ile oluşmuş, bu köylerden bazıları büyüyerek şehir olmuşlardır.

Yeni fethedilen toprakların yerleşim ve iskâna açılması, vatan haline dönüştürülmesi halkın İslamlaşması yanında milli ahlak ve kültürün oluşmasında da ahiler çok büyük hizmetler etmiş ve katkılar sağlamıştır. Bu değerlerin bir kısmı örf kaynaklı olsa da çoğu Kur’an ve Sünnet temelli değerlerdir.

Ahilik teşkilatı, dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır;

Ahilik dini bir yapıdır demek yanlış anlaşılabilecek bir söylem olur. Ahilik bir teşkilattır. Dini karakterleri vardır. Ama toplumsal bir oluşumdur. Her ne kadar temelinde İslami değerler ve amaçlar bulunuyorsa da bu onun dini karakterli olduğunu söylememize imkân verse de dinin kendi bünyesindeki müesseselerden biri olduğunu söyleyemeyiz. Yani bugünkü ifadeyle bir STK şeklinde ortaya çıkan bu teşkilat dinin öngördüğü bir yapılanma değildir. Ancak dini motiflerin ağırlığının hissedildiği toplumsal bir örgütlenme biçimidir.

Ahilik toplumun ana bünyesindeki diğer insanlarla pek çok ortak yöne sahiptir. O yüzden bölücü ayırt edici bir yapılanma olarak değerlendirmek doğru olmaz. Ahi olmanın, başa bir deyişle ahiliğe girmenin esasen temel iki şartı vardı. Bunlardan ilki Müslüman ikincisi meslek sahibi olmak. Bundan sonrası ahilik içinde İslâmi ve tasavvufi ahlak ve felsefenin öğrenilip benimsenmesi şeklinde ifade edilebilir.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum

Elbetteki. Ahilik hem bir meslek kolunda çıraklıktan ustalığa bir eğitimin verildiği, hem de İslami kurallar ve ahlakı öğretildiği bir eğitim-öğretim sistemini oluşturmuş ve yüzyıllarca bunu başarıyla sürdürmüştü.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum. Sadece meslek ve İslami eğitim de değil, kültürel eğitim de ahilikte önemliydi. Yazıdan, dile, musikiden edebiyata kadar çok farklı alanda ahiler eğitiliyorlardı. Gündüz esnaf yanında işyerinde meslek ve adap öğrenirlerken, akşamları da zaviyelerde, toplantı meclislerinde, oda sohbetlerinde manevi yönden eğitimlere devam edilmekteydi. Bugün Anadolu’da birçok şehrimizde gördüğümüz oturma adetleri bize ahilikten kalan bir mirastır. Zamanla işlevlerinde bazı azalmalar olmuş olsa da bu o günlerden beri devam ede gelen bir gelenektir.

Ahi Evran Moğol istilaları sebebiyle Anadolu’ya hicret eden Azerbeycanlı bir âlimdir.

Hoy şehrinden Anadolu’ya gelmiştir. Asıl adı Nasiruddin Mahmut’tur. Mesleği dericiliktir. Önce Kayseri’de yerleşmiş ve burada derici esnafı ile birlikte bazı esnaf kollarını teşkilatlandırmış. Moğollara karşı devletle birlikte savaşmış gazilik ruhuna sahip birisidir. O sadece bir esnaf lideri değildir. Aynı zamanda büyük bir âlimdir. Yazdığı birçok eserinin olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda sufi meşrep bir zattır. Evhaduddin Kirmani’nin damadıdır. Kayseri’de iftiraya uğrayıp bir müddet hapse atılmış, çıkınca Denizli’ye gitmiş, daha sonra Kırşehir’e yerleşmiş ve Kırşehir valisi Caca Bey’in Moğolların arzusuna uyarak kendisini şehit etmesine kadar orada yaşamıştır.

Ahi Evran âlim ve fazıl bir şahsiyettir. Ayrıca teşkilatçı ve aksiyoner bir karaktere sahiptir. Fildişi kulelerde oturup ahkâm kesen bir âlim olmayıp, halkın içinde halkı eğiterek, halkla bir şeyleri yapabilmek için mücadele vermiştir ve bunda da başarılı olmuştur. Günümüz aydınlarının, fikir ve ilim adamlarının bu yönden kendisinden örnek alması gereken bir şahsiyettir.

Ahi Evran gibi teşkilatçı bir aksiyon adamı hele ki halkın içinde halka hizmeti gaye edinen birisinin çevresiyle ilgisiz ve kopuk olması düşünülemez.

Ahi Evran yaşadığı coğrafyanın ileri gelenleri ile yakın ilişkiler kurmayı bilen birisidir. Sultanlardan vezirlere, emirlerden valilere, eşraftan halkın ileri gelenlerine varıncaya kadar her kesimle diyolog içerisinde olmuştur. Dönemin önde gelen âlimleriyle de bir araya gelmiş ve birçok kez birlikte olmuştur. Söz gelimi Mevlana Celaleddin Rumu, Sadrettin Konevi, Hacı Bektaş-ı Veli bunlardan ilk aklıma gelenler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir.

Bu husus gerçekten oldukça önemlidir. Bugün bir Alevi açılımı diyebileceğimiz bir devlet politikasının da önemsenerek sürdürülmesi konunun toplumumuz açısından ne denli hassas ve önemli olduğunu gösteriyor.

Bakınız. Ahi Evran Şafii mezhebini benimsemiş bir Türk âlimidir. Ama o mezhepçi bir oluşum değil tamamen itikadı, ameli ve ahlaki bir sistem kurmuştur. Tıpkı Hacı Bektaş Veli gibi. Bu âlimlerin yaşadığı dönemde toplumda Alevi- Sünni kırılması daha yaşanmamıştı. O dönemde Aleviler de Sünniler de bir toplumun içinde birlikte yaşayan ve aralarında kamplaşmanın olmadığı bir bütününün unsurları idiler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir. Bu değerler hem Bektaşilikte, hem Alevilikte hem Ahilik’te hem de birçok tasavvuf ekolünde kabul edilmiştir.

Bugün ülkemizde alevi-sünni kardeşliğini gerçekleştirmek istiyorsak, Selçuklular ve Osmanlı’nın kuruluş yıllarındaki o ortak kültürü ve bilinci yakalamamız gerekiyor. Bunun için de Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran’dan oldukça katkı sağlayabileceğimizi düşünüyorum. Bizi biz yapan ve bir kılan ortak değerlerimizi tespit edip bunlar üzerinde birlik olmamızı sağlayacak projeler üretirken bu isimlerden ve onların felsefelerinden, fikirlerinden, tecrübelerinden yararlanmamız elzemdir.

Ahilikten birçok konuda ilham almak, ilhamın ötesinde örnek almamız mümkündür.

Örneğin halkın eğitimi, yaşam boyu eğitim açısından, mesleki eğitim açısından, değerler eğitimi açısından Ahiliğin birikimlerinden yararlanabiliriz. Sosyal barış ve toplumsal uzlaşı konularında Ahilik’ten de yararlanarak modeller geliştirebiliriz. Esnaf ve sanatkârlar, işadamları birlik ve konfederasyon oluştururlarken bu yapının tecrübe ve birikimlerini güncelleyerek örnek alabilirler. En geniş anlamda STK’lar Ahilik birikimi ve kültüründen faydalanabilirler. Bu konuda tarihçilere, araştırmacılara, toplum bilimcilerine, akademisyenlere, devlet adamlarına düşen işler vardır. Bunu milli duygusal bir hamasilikle söylemiyorum. Gerçekten geçmiş deneyimlerimizin bir miras olarak korunması ve güncellenerek yaşatılması gerektiğine inandığım için söylüyorum. Geleneğimizi, kültürümüzü, tarihimizi, deneyim birikimlerimizi yok sayamayız. Ama bunların günümüze nasıl taşınacağı ve yaşatılacağı konusunda ciddi bir çalışmalar yapılmalı ve projeler üretilmelidir. Devlet de bunu teşvik etmeli ve desteklemelidir.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
  Gündem HABERLERİ
Hukuk ekonomisiyle Türkiye'ye 10 milyar dolarlık gelir fırsatı Hukuk ekonomisiyle Türkiye'ye 10 milyar dolarlık gelir fırsatı İSTA Başkanı Gün, "Saygın bir tahkim uygulaması olması durumunda çoğu Türkiye’ye..
Müteahhitler ve beton üreticileri Van Beton Semineri’nde bir araya geldi Müteahhitler ve beton üreticileri Van Beton Semineri’nde bir araya geldi Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) tarafından Van’da “Beton Teknolojileri ve Doğ..
‘Filistinli sinemacılar için film yapmak, hayatta kalmak demek’ ‘Filistinli sinemacılar için film yapmak, hayatta kalmak demek’ Malatya Büyükşehir Belediyesi tarafından, T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema ..
STAR Rafineri’de üretim planlandığı şekilde devam ediyor STAR Rafineri’de üretim planlandığı şekilde devam ediyor 6.3 milyar dolarlık yatırımla kurulan ve Türkiye’de reel sektörün tek noktaya ya..
  Ekonomi HABERLERİ
Sanayi üretim rakamları açıklandı Sanayi üretim rakamları açıklandı Sanayi üretimi eylülde bir önceki aya ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,7 a..
resim yok Borsa güne yükselişle başladı Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftanın son işlem gününe yüzde 0,52 değer k..
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez: Türkiye'nin onay vermediği hiçbir projeye izin vermeyeceğiz Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez: Türkiye'nin onay vermediği hiçbir projeye izin vermeyeceğiz Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, "Türkiye'nin onay vermediği hiçbi..
Borsa günü yükselişle tamamladı Borsa günü yükselişle tamamladı Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,01 değer kazancıyla 93.296,84 p..
  STK-Vakıf-Oda HABERLERİ
TÜSAD, sigara uyarısında bulundu TÜSAD, sigara uyarısında bulundu Etkin tütün kontrolü ile yılda 110 bin ölüm önlenebilir
MÜSİAD Ortadoğu’da temsilcilikler açıyor MÜSİAD Ortadoğu’da temsilcilikler açıyor Dünyanın her noktasına ulaşma hedefiyle faaliyetlerine devam eden MÜSİAD son ola..
İTO Başkanı Avdagiç: ‘Kısa Çalışma, firmaları dövize karşı koruma çemberine aldı’ İTO Başkanı Avdagiç: ‘Kısa Çalışma, firmaları dövize karşı koruma çemberine aldı’ “Kısa Çalışma Ödeneği, döviz dalgalanması gibi dönemsel şoklarda işten çıkarmal..
AKUT Kar Sporları Branşı Altyapı Sporcuları Sezonu Açtı AKUT Kar Sporları Branşı Altyapı Sporcuları Sezonu Açtı AKUT Spor Kulübü Kar Sporları branşımızdaki alt yapı sporcuları, sezonu açtılar...
  Söyleşi HABERLERİ
Türkiye Emlak Bankası, “TÜRKİYE EMLAK KATILIM BANKASI” olarak, yeniden doğdu. Türkiye Emlak Bankası, “TÜRKİYE EMLAK KATILIM BANKASI” olarak, yeniden doğdu. Türkiye Emlak Katılım Bankası, olarak yeniden doğan ve bu doğumda büyük emek ve ..
İş̧ Dünyası başarısızlık hikayelerini gençlere anlattı İş̧ Dünyası başarısızlık hikayelerini gençlere anlattı Türkiye’nin önemli başarılara imza atan gençlik oluşumlarından olan İstanbul Gen..
Süper Bakterilere Karşı Savaşmanın İpuçları Süper Bakterilere Karşı Savaşmanın İpuçları Sağlık Bakanlığı’nın yaptığı tüm uyarı, aldığı tüm önlemlere rağmen kontrolsüz k..
Sektöre kadın eli değdi Sektöre kadın eli değdi Türkiye Takım Tezgahları Sektörünün kadınların iş hayatına katılımının bir terci..
  Fuar-Kngr-Fest-Turizm HABERLERİ
“Bilgi toplumuna geçiş trenini kaçırmayalım” “Bilgi toplumuna geçiş trenini kaçırmayalım” Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi’ne ikinci gün konuk olan Eczacıbaşı Holding ..
İki STK Çatı Kuruluşu, İDSB ve TGTV İki STK Çatı Kuruluşu, İDSB ve TGTV Fuarı tertipleyen kuruluşlardan biri olan İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları..
Malatya’nın en iyileri belli oldu Malatya’nın en iyileri belli oldu Malatya Büyükşehir Belediyesi tarafından, T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema ..
Deri sektörünün devleri bu fuarda buluşuyor Deri sektörünün devleri bu fuarda buluşuyor Türkiye’de bir ilk; tamamı yerli markalar ile deri ve kürk fuarı
  Kentsel Dönüşüm HABERLERİ
Sarıgöl’de Kentsel Dönüşüm Konutları 2019 Yılında Teslim Edilmeye Başlıyor Sarıgöl’de Kentsel Dönüşüm Konutları 2019 Yılında Teslim Edilmeye Başlıyor Mahalle Buluşmaları kapsamında Sarıgöl Mahallesi sakinleriyle bir araya gelen Ba..
2000 yılından önceki riskli yapılar acilen yenilenmeli 2000 yılından önceki riskli yapılar acilen yenilenmeli Türkiye’nin 20 milyonluk yapı stoğunun 7,5 milyonu risk altında
İMAR BARIŞI TÜM YÖNLERİYLE MASAYA YATIRILDI İMAR BARIŞI TÜM YÖNLERİYLE MASAYA YATIRILDI İmar barışı vatandaşın sorunlarını çözerken, kentsel dönüşüme ivme kazandıracak..
İBB Başkanı Mevlüt Uysal: “Tokatköy’de Örnek Bir Proje Yapacağız” İBB Başkanı Mevlüt Uysal: “Tokatköy’de Örnek Bir Proje Yapacağız” Beykoz’da düzenlenen “Tokatköy Şehri- Sitare Yerinde Dönüşüm Tanıtım Programı ve..
  Projeler HABERLERİ
MISTI Projesinin 2. yılı tamamlandı MISTI Projesinin 2. yılı tamamlandı Limak Vakfı tarafından fon desteği sağlanan Boğaziçi Üniversitesi ve Massachuset..
Ant Yapı İngiltere’de beşinci projesinin startını verdi Ant Yapı İngiltere’de beşinci projesinin startını verdi Ant Yapı’nın İngiltere’deki merkez ofisi Ant Yapı UK; 20-22 Eaton Place Konut Pr..
Aksa Doğalgaz, 18 İlçeye Doğal Gaz Arzı Sağlayacak Aksa Doğalgaz, 18 İlçeye Doğal Gaz Arzı Sağlayacak Aksa Doğalgaz, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi'nin 100 günlük eylem planı kapsamında y..
‘Cari açığa yerli yazılım ve mühendislikle çözüm’ ‘Cari açığa yerli yazılım ve mühendislikle çözüm’ Pompa sektörünün en büyük firmalarından Türk UNOPOMP, elektrik faturalarının hız..
  Spor HABERLERİ
A Milli Futbol Takımı İsveç karşısında A Milli Futbol Takımı İsveç karşısında Ay-yıldızlı ekip, UEFA Uluslar Ligi'nde yarın İsveç'i Konya'da ağırlayacak. Kony..
Beşiktaş'ta divan kurulu toplantısı yarın yapılacak Beşiktaş'ta divan kurulu toplantısı yarın yapılacak Beşiktaş Kulübü Divan Kurulu'nun 2018 yılı 4. olağan toplantısı, Vodafone Park M..
Warriors deplasmanda kaybetti Warriors deplasmanda kaybetti NBA'de son şampiyon Golden State Warriors, deplasmanda Houston Rockets'a 107-86 ..
resim yok Milli motosikletçi Can Öncü Moto3 tarihinin en genç yarışçısı olacak Moto3 Dünya Şampiyonası'nın pazar günü İspanya'da gerçekleştirilecek son ayağınd..
  Esnaf dergisi HABERLERİ
Mustafa İçöz: “Trafikten men edilen aracın kimliği de yok edilmeli!” Mustafa İçöz: “Trafikten men edilen aracın kimliği de yok edilmeli!” İstanbul Ticaret Odası (İTO) Motorlu araçların tamir, bakım, üretim ve montaj ko..
Nuri Özelmacıklı: “İmar Barışı süresi uzatılarak harçlar taksitlendirilmeli” Nuri Özelmacıklı: “İmar Barışı süresi uzatılarak harçlar taksitlendirilmeli” Türkiye’nin en büyük ve en çok şubesi olan Gayri Menkul Danışmanlık Firmalarında..
27. Milli ve Yerli Esnaf Buluşmaları Dr. İbrahim Altan’ın katılımıyla gerçekleşti 27. Milli ve Yerli Esnaf Buluşmaları Dr. İbrahim Altan’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf bülteni Dergisinin geleneksel Milli ve Yerli Esnaf buluşmaları Kızılay Gen..
24. Milli ve Yerli  Hayat İnşası Esnaf Buluşması Öztürk ORAN’ın katılımıyla gerçekleşti 24. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Öztürk ORAN’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
Henüz anket oluşturulmamış.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı