HABER AKIŞI

Ahilik dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır

 Tarih: 06-12-2016 01:24:00  -   Güncelleme: 06-12-2016 01:35:00
Doç. Dr. Murat Serdar’ın Ahilikle ilgili çok konuşulmayan ama esnaf olarak hatta toplum olarak 7’den 70’e her kesimin bilmesi gereken, hatta hayatımızda, ticaretimizde, ilişkilerimizde çok acil olarak, iş işten geçmeden tatbik etmeye başlamamız gereken ve buna şiddetle ihtiyaç duyduğumuz AHİ’lik TEŞKİLATI ile ilgili anlattıklarını ilgiyle okuyacağınız umuyoruz.

Ekim ayında TASAM ve ESDER işbirliği ile gerçekleştirilen “Ahi’lik ve Ahi Evran Kongresi”ne katılarak kıymetli bir sunum yapan Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat SERDAR ile esnaf bülteni okurları için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Ahilik bizim tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.

Anadolu Selçukluları ve Osmanlının kuruluş ve yükseliş dönemlerinde çok önemli etkileri olan bir yapıdır. Selçuklu sultanlarından bazıları Osmanlılar’ın kuruluş dönemlerindeki padişahları ahi idiler. Şeyh Edebali, Dursun Fakı, birçok vezir vüzera, danişment ahilik geleneğinden geliyordu.

Selçuklular döneminde Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında Ahilerin çok önemli katkıları olmuştur. Sadece bu yönde değil kentleşme, kolonileşme süreçlerinde ahi zaviyelerinin, dervişlerinin yeri çok büyüktür. Yeni kurulan köyler genelde tasavvuf ehlinin ve bunlar içinde ahilerin o bölgeye yerleşmesi ve vakıflar oluşturması ile oluşmuş, bu köylerden bazıları büyüyerek şehir olmuşlardır.

Yeni fethedilen toprakların yerleşim ve iskâna açılması, vatan haline dönüştürülmesi halkın İslamlaşması yanında milli ahlak ve kültürün oluşmasında da ahiler çok büyük hizmetler etmiş ve katkılar sağlamıştır. Bu değerlerin bir kısmı örf kaynaklı olsa da çoğu Kur’an ve Sünnet temelli değerlerdir.

Ahilik teşkilatı, dini karakterleri olan, toplumsal bir yapıdır;

Ahilik dini bir yapıdır demek yanlış anlaşılabilecek bir söylem olur. Ahilik bir teşkilattır. Dini karakterleri vardır. Ama toplumsal bir oluşumdur. Her ne kadar temelinde İslami değerler ve amaçlar bulunuyorsa da bu onun dini karakterli olduğunu söylememize imkân verse de dinin kendi bünyesindeki müesseselerden biri olduğunu söyleyemeyiz. Yani bugünkü ifadeyle bir STK şeklinde ortaya çıkan bu teşkilat dinin öngördüğü bir yapılanma değildir. Ancak dini motiflerin ağırlığının hissedildiği toplumsal bir örgütlenme biçimidir.

Ahilik toplumun ana bünyesindeki diğer insanlarla pek çok ortak yöne sahiptir. O yüzden bölücü ayırt edici bir yapılanma olarak değerlendirmek doğru olmaz. Ahi olmanın, başa bir deyişle ahiliğe girmenin esasen temel iki şartı vardı. Bunlardan ilki Müslüman ikincisi meslek sahibi olmak. Bundan sonrası ahilik içinde İslâmi ve tasavvufi ahlak ve felsefenin öğrenilip benimsenmesi şeklinde ifade edilebilir.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum

Elbetteki. Ahilik hem bir meslek kolunda çıraklıktan ustalığa bir eğitimin verildiği, hem de İslami kurallar ve ahlakı öğretildiği bir eğitim-öğretim sistemini oluşturmuş ve yüzyıllarca bunu başarıyla sürdürmüştü.

Bizim ahilikten öğrenecek çok şeyimiz olduğunu düşünüyorum. Sadece meslek ve İslami eğitim de değil, kültürel eğitim de ahilikte önemliydi. Yazıdan, dile, musikiden edebiyata kadar çok farklı alanda ahiler eğitiliyorlardı. Gündüz esnaf yanında işyerinde meslek ve adap öğrenirlerken, akşamları da zaviyelerde, toplantı meclislerinde, oda sohbetlerinde manevi yönden eğitimlere devam edilmekteydi. Bugün Anadolu’da birçok şehrimizde gördüğümüz oturma adetleri bize ahilikten kalan bir mirastır. Zamanla işlevlerinde bazı azalmalar olmuş olsa da bu o günlerden beri devam ede gelen bir gelenektir.

Ahi Evran Moğol istilaları sebebiyle Anadolu’ya hicret eden Azerbeycanlı bir âlimdir.

Hoy şehrinden Anadolu’ya gelmiştir. Asıl adı Nasiruddin Mahmut’tur. Mesleği dericiliktir. Önce Kayseri’de yerleşmiş ve burada derici esnafı ile birlikte bazı esnaf kollarını teşkilatlandırmış. Moğollara karşı devletle birlikte savaşmış gazilik ruhuna sahip birisidir. O sadece bir esnaf lideri değildir. Aynı zamanda büyük bir âlimdir. Yazdığı birçok eserinin olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda sufi meşrep bir zattır. Evhaduddin Kirmani’nin damadıdır. Kayseri’de iftiraya uğrayıp bir müddet hapse atılmış, çıkınca Denizli’ye gitmiş, daha sonra Kırşehir’e yerleşmiş ve Kırşehir valisi Caca Bey’in Moğolların arzusuna uyarak kendisini şehit etmesine kadar orada yaşamıştır.

Ahi Evran âlim ve fazıl bir şahsiyettir. Ayrıca teşkilatçı ve aksiyoner bir karaktere sahiptir. Fildişi kulelerde oturup ahkâm kesen bir âlim olmayıp, halkın içinde halkı eğiterek, halkla bir şeyleri yapabilmek için mücadele vermiştir ve bunda da başarılı olmuştur. Günümüz aydınlarının, fikir ve ilim adamlarının bu yönden kendisinden örnek alması gereken bir şahsiyettir.

Ahi Evran gibi teşkilatçı bir aksiyon adamı hele ki halkın içinde halka hizmeti gaye edinen birisinin çevresiyle ilgisiz ve kopuk olması düşünülemez.

Ahi Evran yaşadığı coğrafyanın ileri gelenleri ile yakın ilişkiler kurmayı bilen birisidir. Sultanlardan vezirlere, emirlerden valilere, eşraftan halkın ileri gelenlerine varıncaya kadar her kesimle diyolog içerisinde olmuştur. Dönemin önde gelen âlimleriyle de bir araya gelmiş ve birçok kez birlikte olmuştur. Söz gelimi Mevlana Celaleddin Rumu, Sadrettin Konevi, Hacı Bektaş-ı Veli bunlardan ilk aklıma gelenler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir.

Bu husus gerçekten oldukça önemlidir. Bugün bir Alevi açılımı diyebileceğimiz bir devlet politikasının da önemsenerek sürdürülmesi konunun toplumumuz açısından ne denli hassas ve önemli olduğunu gösteriyor.

Bakınız. Ahi Evran Şafii mezhebini benimsemiş bir Türk âlimidir. Ama o mezhepçi bir oluşum değil tamamen itikadı, ameli ve ahlaki bir sistem kurmuştur. Tıpkı Hacı Bektaş Veli gibi. Bu âlimlerin yaşadığı dönemde toplumda Alevi- Sünni kırılması daha yaşanmamıştı. O dönemde Aleviler de Sünniler de bir toplumun içinde birlikte yaşayan ve aralarında kamplaşmanın olmadığı bir bütününün unsurları idiler.

Dört kapı, kırk makam hem alevi hem de Sünni tarikatların kabul ettiği ortak değerlerdir. Bu değerler hem Bektaşilikte, hem Alevilikte hem Ahilik’te hem de birçok tasavvuf ekolünde kabul edilmiştir.

Bugün ülkemizde alevi-sünni kardeşliğini gerçekleştirmek istiyorsak, Selçuklular ve Osmanlı’nın kuruluş yıllarındaki o ortak kültürü ve bilinci yakalamamız gerekiyor. Bunun için de Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran’dan oldukça katkı sağlayabileceğimizi düşünüyorum. Bizi biz yapan ve bir kılan ortak değerlerimizi tespit edip bunlar üzerinde birlik olmamızı sağlayacak projeler üretirken bu isimlerden ve onların felsefelerinden, fikirlerinden, tecrübelerinden yararlanmamız elzemdir.

Ahilikten birçok konuda ilham almak, ilhamın ötesinde örnek almamız mümkündür.

Örneğin halkın eğitimi, yaşam boyu eğitim açısından, mesleki eğitim açısından, değerler eğitimi açısından Ahiliğin birikimlerinden yararlanabiliriz. Sosyal barış ve toplumsal uzlaşı konularında Ahilik’ten de yararlanarak modeller geliştirebiliriz. Esnaf ve sanatkârlar, işadamları birlik ve konfederasyon oluştururlarken bu yapının tecrübe ve birikimlerini güncelleyerek örnek alabilirler. En geniş anlamda STK’lar Ahilik birikimi ve kültüründen faydalanabilirler. Bu konuda tarihçilere, araştırmacılara, toplum bilimcilerine, akademisyenlere, devlet adamlarına düşen işler vardır. Bunu milli duygusal bir hamasilikle söylemiyorum. Gerçekten geçmiş deneyimlerimizin bir miras olarak korunması ve güncellenerek yaşatılması gerektiğine inandığım için söylüyorum. Geleneğimizi, kültürümüzü, tarihimizi, deneyim birikimlerimizi yok sayamayız. Ama bunların günümüze nasıl taşınacağı ve yaşatılacağı konusunda ciddi bir çalışmalar yapılmalı ve projeler üretilmelidir. Devlet de bunu teşvik etmeli ve desteklemelidir.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Söyleşi HABERLERİ
  Gündem HABERLERİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan: FETÖ ile mücadelede asla geriye dönüş söz konusu değil Cumhurbaşkanı Erdoğan: FETÖ ile mücadelede asla geriye dönüş söz konusu değil Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Erdoğan, "FETÖ ile mücadelede gelinen no..
Başbakan Yıldırım: Ülkenin istiklali için 81 milyon ayaktayız Başbakan Yıldırım: Ülkenin istiklali için 81 milyon ayaktayız Başbakan Yıldırım, "Ülkeyi savunma ihtiyacı doğarsa bu ülkenin istiklaline, gele..
PyeongChang 2018 kapanış töreniyle sona erdi PyeongChang 2018 kapanış töreniyle sona erdi Güney Kore'nin ev sahipliği yaptığı 2018 PyeongChang Kış Olimpiyatları, kapanış ..
resim yok Doğu Guta'da ölüm sığınakların kapısını da çalıyor Suriye'de Esed rejiminin ve Rusya'nın yoğun hava ve kara saldırıları düzenleyere..
  Ekonomi HABERLERİ
resim yok Hazine'den KOBİ'leri rahatlatacak ikinci hamle Başbakan Yardımcısı Şimşek, "Hükümetin KGF desteğinin ardından KOBİ'leri alacakl..
resim yok Savunmanın liderlerinin hikayeleri öğrencilere ilham olacak BTK tarafından ikincisi düzenlenecek BTKariyer Günleri'nde lisans, yüksek lisans..
Fakıbaba '300 koyun' projesine açıklık getirdi Fakıbaba '300 koyun' projesine açıklık getirdi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Fakıbaba, "Bir yanlış anlaşılma oldu, 'sanki h..
resim yok İlk 'deniz rüzgarı' projesinde Ege Denizi öne çıkıyor Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Albayrak’ın bu yıl ihalesinin planlandığını açı..
  STK-Vakıf-Oda HABERLERİ
Eşref Küçükateş BENGÜ TÜRK TV,  “HAFTANIN NOTLARI” programına konuk oldu Eşref Küçükateş BENGÜ TÜRK TV, “HAFTANIN NOTLARI” programına konuk oldu Yeniden İnşa Derneği (YENİDER) ile Milli ve Yerli Hayat İnşası Zirvesi Başkanı E..
İTO’dan IMF'nin 'faizleri artırın' baskısına tepki İTO’dan IMF'nin 'faizleri artırın' baskısına tepki İTO Başkanı Oran: - “Faiz lobisine sahip çıkan IMF heyeti, ‘4. Madde Konsültasy..
İTO’dan kültürümüzü büyük katkı İTO’dan kültürümüzü büyük katkı Evliya Çelebi’nin 400 yıl önce kaleme aldığı seyahatnâmesinin İstanbul bölümüne..
Geleceğin Bilim İnsanları Gaziosmanpaşa’da Yetişiyor Geleceğin Bilim İnsanları Gaziosmanpaşa’da Yetişiyor Gaziosmanpaşa Belediyesi, çocukların, bilimsel ve teknolojik yönden gelişimini d..
  Söyleşi HABERLERİ
Erdoğan, İBB Başkanı olduğunda  2 TON Baklava dağıtmıştım,  2019’da Başkan olunca  5 TON BAKLAVA dağıtacağım Erdoğan, İBB Başkanı olduğunda 2 TON Baklava dağıtmıştım, 2019’da Başkan olunca 5 TON BAKLAVA dağıtacağım Merter Sanayici ve İşadamları Derneği (MESİAD) Genel Başkanı Yusuf Gecü Cumhurba..
Gaziosmanpaşa’da yeni bir “PLEVNE Destanı” yazılıyor Gaziosmanpaşa’da yeni bir “PLEVNE Destanı” yazılıyor GOP PLEVNE Projesi 2012 senesinde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm yıkımları son..
Eğitimci-Şair Şahin KARATAŞ “İz Bırakacak Nesiller” yetiştiren mavigün kolejini anlattı Eğitimci-Şair Şahin KARATAŞ “İz Bırakacak Nesiller” yetiştiren mavigün kolejini anlattı MAVİGÜN Eğitim Kurumlarının bu gün geldiği noktada ilk günden itibaren kesintisi..
Emre Emlak & Otomotiv Bayrampaşa'da açıldı! Emre Emlak & Otomotiv Bayrampaşa'da açıldı! 10 yıldır Emlak Otomotiv ve Oto kiralama sektörü içinde olan Emre Emlak & Otomot..
  Fuar-Kngr-Fest-Turizm HABERLERİ
2017 yılında 475 fuar düzenlendi 2017 yılında 475 fuar düzenlendi Ticareti geliştirmek amacıyla açılan fuarlar iş dünyasının ilgi gösterdiği bir a..
Rekor katılımın olduğu KASTEXPO sona erdi! Rekor katılımın olduğu KASTEXPO sona erdi! Ekonomik hacim olarak 12 milyar dolarlık değere sahip, Kastamonulu sanayici ve i..
Büyükekşi: “Eski köye yeni adet getirin” Büyükekşi: “Eski köye yeni adet getirin” Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) 2012 yılından bu yana düzenlediği Türkiye..
Eminevim ödüllendirildi Eminevim ödüllendirildi ASSAM Uluslararası İslam Birliği Kongresi'nin ilki 23-24 Kasım tarihlerinde Emin..
  Kentsel Dönüşüm HABERLERİ
Oktay Öz: “Kentsel Dönüşüm Rantsal Dönüşüm Değildir” Oktay Öz: “Kentsel Dönüşüm Rantsal Dönüşüm Değildir” Türk inşaat ve gayrimenkul sektörünün en seçkin buluşmalarından biri sayılan Bos..
Türkiye’nin Tek Seferde Yapılan En Büyük Kentsel Dönüşüm Projesi Gaziosmanpaşa’da Başlıyor Türkiye’nin Tek Seferde Yapılan En Büyük Kentsel Dönüşüm Projesi Gaziosmanpaşa’da Başlıyor Gaziosmanpaşa Belediyesi, kentsel dönüşüm projelerini tanıtmaya devam ediyor. Bu..
Tozkoparan’daki Kentsel Dönüşüm Güngören’in yüzünü değiştirecek. Tozkoparan’daki Kentsel Dönüşüm Güngören’in yüzünü değiştirecek. Tozkoparan mahallesindeki dönüşüm projesiyle alakalı Güngören Belediye Başkanı Ş..
Fuzul Grup, projelerini Paris’te Tanıttı Fuzul Grup, projelerini Paris’te Tanıttı Yaşam alanlarına geniş yer ayıran ve “aile” konseptini ön planda tutan Fuzul Gru..
  Projeler HABERLERİ
ALBARAKA TÜRK “iALBATROS” projesine iki ödül birden ALBARAKA TÜRK “iALBATROS” projesine iki ödül birden Albaraka Türk’ün kendi kaynakları ile oluşturduğu iAlbatros projesi, IDC Türkiye..
Gaziosmanpaşa’ya MİSAL Türkiye’ye ÖRNEK dönüşüm Gaziosmanpaşa’ya MİSAL Türkiye’ye ÖRNEK dönüşüm Türkiye’nin en büyük kentsel dönüşüm projesi, “Ahes Misal İstanbul” adıyla Gazio..
7. AR-GE Proje Pazarı Ödülleri sahiplerini buldu 7. AR-GE Proje Pazarı Ödülleri sahiplerini buldu Türkiye’nin lokomotif sektörlerinden kimya sanayi, ihracatı sürdürülebilir kılma..
SİNPAŞ, iş dünyasına da alırken kazandırıyor! SİNPAŞ, iş dünyasına da alırken kazandırıyor! Gayrimenkul sektöründe yeniliklerin öncüsü Sinpaş Yapı, bugüne kadar yatırımcıla..
  Spor HABERLERİ
PTT Kadınlar Türkiye Kupası sahibini buldu PTT Kadınlar Türkiye Kupası sahibini buldu Kadınlar basketbolda PTT Türkiye Kupası'nı, finalde Hatay Büyükşehir Belediyespo..
resim yok Başkentte gol sesi çıkmadı Spor Toto Süper Lig'in 23. haftasında Osmanlıspor ile Antalyaspor 0-0 berabere k..
Beşiktaşlı futbolcu Talisca ikinci kez baba oldu Beşiktaşlı futbolcu Talisca ikinci kez baba oldu Beşiktaş'ın Brezilyalı futbolcusu Talisca, ikinci kez baba oldu.
Medipol Başakşehir liderlik için sahada Medipol Başakşehir liderlik için sahada Medipol Başakşehir, Spor Toto Süper Lig'in 23. haftasında yarın Gençlerbirliği'n..
  Esnaf dergisi HABERLERİ
21. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Gökhan Murat Kalsın’ın katılımıyla gerçekleşti 21. Milli ve Yerli Hayat İnşası Esnaf Buluşması Gökhan Murat Kalsın’ın katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Hayat İnşası Es..
20. Milli ve Yerli Yasam Insası Bulusması  Oktay ÇAĞATAY ve Hamza CEBECİ’nin katılımıyla gerçekleşti 20. Milli ve Yerli Yasam Insası Bulusması Oktay ÇAĞATAY ve Hamza CEBECİ’nin katılımıyla gerçekleşti Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Yaşam İnşası Es..
Temel Hazıroğlu ONDOKUZUNCU  Milli ve Yerli yaşam inşası buluşmalarında  insanı ve finansı anlattı Temel Hazıroğlu ONDOKUZUNCU Milli ve Yerli yaşam inşası buluşmalarında insanı ve finansı anlattı Esnaf Bülteni Dergisinin her ay gerçekleştirdiği “Milli ve Yerli Yaşam İnşası Es..
Henüz anket oluşturulmamış.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Yukarı